Людміла Рублеўская - Дагератып

Яна нават не адразу ўсведаміла, што яны едуць у напрамку да Жухавіч.

Каганецкі абняў Багуславу, сціснуў яе плячук, шапнуў:

- Нічога, пераначуем у маёнтку, заўтра адправімся ў бок Гародні. У медыцынскім інстытуце ў мяне найдзейныя сябры, дапамогуць. А там праз Польшчу - у Вену... Ты ўсё адно станеш Каганецкай.

- Не думаю, што Багуславе варта адпраўляцца ў Вену, - ветлівым цвёрдым голасам прамовіў Ніхель, які ўмеў расчуць нават найціхі шэпт. - Цаню ваш намер выканаць сваё абяцанне, граф, хаця вы не зусім далікатна ў адносінах да мяне яго выконваеце. Але пасля вянчання вы адправіцеся да сваіх малпаў адзін. Хіба ты не патлумачыла яму гэта, Багута?

Так, разумней за ўсё было б працягнуць гульню, зылгаць... Але не пасля падзей апошніх гадзінаў, падобных да начнога блёкату. Не пасля таго, як замкнула Ніхеля ў сутарэнні, як згарэў завод, а значыць, уся падрыхтоўка тэракту дарэмная... Багуслава і так выявіла сябе здрадніцай.

- Я паеду з ім, - прамовіла фатографка, намагаючыся, каб голас не дрыжэў. - Ты мусіў зразумець, Варакса, што нашы з табой шляхі адгэтуль разышліся.

Сказала - і аж зледзянела ўнутры ад уласнай смеласці. Ніхель памаўчаў, тады працягнуў гэтак жа спакойна:

- Не думаў калісьці пачуць ад цябе такія словы, дзяўчынка. А пра пана Шымона ты падумала? Бачыш, чым скончылася для яго блізкае знаёмства з табой? Ён зараз сам будзе аб’яўлены небяспечным злачынцам. Навошта было прадстаўляцца цётцы Парасцы? Першы жандар распытае - і ўсё, ператрасуць вашы Жухавічы, дабяруцца да Вены.

Сосны сашчаплялі над дарогай касцістыя лапы, між якімі праглядала яшчэ не начное, але ўжо цёмна-сіняе неба з цяжкімі кроплямі зораў - кожная, здавалася, гатовая вось-вось сарвацца і ўпасці на гэтую грэшную зямлю.

- Я змагу абараніць сябе і сваю жонку, пан Ніхель, - холадна прагаварыў граф. - У Еўропе мяне ведаюць як навукоўца, у мяне ёсць сябры, мяне паважаюць...

- Ці будзе іх павага распаўсюджвацца на вашу жонку? - пагрозліва прамовіў Ніхель. - Я разумею, вы - паляўнічы, падарожнік, шмат бачылі і перажылі. Але вы не ўсведамляеце да канца, што такое - чалавек з душой забойцы. Ты яму не спрабавала тлумачыць, Багута?

Раней пры падобных згадках Багуслава сціналася і вельмі дакладна ўсведамляла, што - інакшая, што ў яе свой, асаблівы і небяспечны шлях, апраўданы толькі змаганнем у імя высокай мэты, і не для такіх - мяшчанскія радасці. І раней яна пакорліва прыняла б сваё наканаванне і рушыла далей за Ніхелем. Але цяпер жорстка прамовіла:

- Я не забойца, Варакса. Ты ілгаў мне. Ад самага пачатку ілгаў. Тая дзяўчынка, з якой я пабілася ў пансіёне, не памерла.

Варакса памаўчаў, трымаючы ў руках лейцы, як праўдзівы фурман. Белы Баярд, які перабіраў нагамі каля брычкі, фыркнуў, нібыта ад абурэння.

- Што гэта мяняе? Ты хацела яе забіць.

- Не прыкідвайся, што не разумееш! Навошта ты змусіў мяне столькі гадоў ачуваць сябе пачварай? Я амаль штоночы бачыла ў сне тую мёрт­вую пансіянерку!

Горла перахоплівала ад гневу і адчаю. Каганецкі сціснуў руку Багуславы, і яна змагла трохі выраўняць дыханне.

Вецер спрабаваў сарваць з шыі шалік, але толькі змушаў ягоныя канцы біцца і курчыцца, як ад болю.

- Табе не хапала цвёрдасці, - з жалем прагаварыў Ніхель. - У цябе таленавітае цела, добрая рэакцыя, каардынацыя... Але я заўсёды за та­бой дарабляў чорную працу. Ты не змагла нават смяротна параненага карчмара дабіць. Я спадзяваўся, усведамленне, што на тваім рахунку ўжо ёсць жыццё ворага, дапаможа табе ў Справе. Памыляўся. Ты такая ж, як твой бацька. Марцыян быў адважны, але занадта мягкацелы. Ён здаўся расійскім жаўнерам, калі прыгразілі, што пераб’юць прыслугу ў ягоным маёнтку. Ну, здаўся - а яны ўсё роўна ўсіх перастралялі, нібыта за супраціў. Слабак.

Шымон рэзка падаўся наперад:

- Гэта завецца высакароднасцю. Якасць, якая, здаецца, вам зусім не ўласцівая.

Ягоныя пальцы перапляліся з пальцамі Багуславы... Ніхель задумліва прамовіў:

- Што ж, мая кампанія, падобна, вам залішняя. Ды і мне, шчыра кажучы, хацелася б трохі пабыць наводдаль і абдумаць, што пачуў. Граф, вы не супраць заняць маё месца, а мне ці не дазволіце праехацца на вашым жарабцы? Я някепскі вершнік. Здаецца, коні адпачылі і можна рушыць далей.

Каганецкі не вагаўся і прыняў лейцы. Па праўдзе, так сапраўды было лепей. Яшчэ калі паднялі верх брычкі, каб захінуцца ад ветру, і запалілі ліхтары, сталася амаль утульна. Быццам яны былі ўдваіх ва ўсім свеце. Багуслава прыціснулася да графа, які абдымаў яе адной рукой, і не хаце­лася нават гадаць пра прышласць, таму што імгненне было напоўненым, як страмянны келіх у гасціннага шляхціца.