Людміла Рублеўская - Дагератып

- І нейкая вышэйшая справядлівасць у гэтым ёсць... - прамовіў Шымон, назіраючы, як расцвітаюць злавесныя чырвоныя кветкі на дахах дамоў па ўсёй вуліцы.

Вось цяпер звон пажарнай часткі аж захлынаўся, галосячы ва ўсё жалезнае горла... З’явіліся аднекуль і жаўнеры з крыкам: “Разысціся!”.

Але пакуль тое настане, спіна калом стане. Вогненныя вершнікі скакалі над горадам, вецер шалеў, і хаця дзесьці згушчаўся прыцемак, тут было светла, як днём... Пакуль дым не прыбіўся да зямлі, як цмок. Але нават скрозь ягоную смярдзючую завесу бачылася, як дом за домам станавіліся ў вогненныя шыхты.

Нарэшце вогненны парад скончыўся, але гэта было дужа эфектнае заканчэнне - як феерверк у фінале балю. У канцы вуліцы светлы слуп з шумам узняўся ў неба, быццам чарговы прарок удастоіўся размовы з анёламі.

- Завод гарыць!

Пад адчайны перазвон праехала падвода з бочкай, паскакалі конныя пажарныя.

Вуліца ажыла, адкрываліся вокны, дзверы, сплоханыя месцічы выбягалі з дамоў і адчайна прасілі дапамогі, адразу забыўшыся, як толькі што не зважалі на такія ж крыкі.

Вось калі горад Б* горка пашкадаваў, што не захацеў бараніць бліжніх сваіх ад купкі мярзотнікаў, што вырашыў ахвяраваць часткай сваёй душы дзеля абяцаных царскіх кубкаў. Маленькая ранка выявілася перарэзанай артэрыяй... За маўклівую зраду належала заплаціць.

Але плаціць не хацелася нікому. Асабліва начальству - вось нейкія ў мундзірах і паліто, перагаворваюцца, заскокваюць у экіпажы, мітусяцца, вырашаюць, што рабіць, хто акажацца вінаватым.

Бо рахункі былі буйныя: амаль дабудаваны супер-завод, мяркуючы па ўсім, палаў так, што добра, калі падмуркі застануцца. З ім згаралі надзеі на росквіт мястэчка, прыток капіталаў, уласную чыгуначную станцыю, кафэшантаны, тэатры і казіно... І, вядома, на візіт прадстаўніка імператарскай фаміліі, ухвалы з Пецярбурга і Масквы, ордэны і пасады, урачыстую цырымонію і грандыёзны баль, дзеля якога мясцовыя паненкі ўжо развучвалі вальсы, а шляхцюкі замаўлялі сурдуты.

Адчай, як вядома, абвастрае чуццё ў прыняцці рашэнняў. І вінаватыя былі знойдзены.

- Сацыялісты завод падпалілі! Вунь яны, фатографы!

Папраўдзе, фатографка была адна, але галоўнае, егеры гукнулі: “Ату!”

Багуслава ледзь не зарагатала ад абсурду сітуацыі. Бедны Шымон, тэрарызм, аказваецца, заразны, як і лікантропія.

А яна ўжо спадзявалася, што ім зараз, у агульнай паніцы і неразбярысе, удасца ўцячы... І зноў апынуліся ў становішчы абкладзенага звера, тым больш да ўзброеных калацінамі бабаяў мусілі далучыцца жаўнеры.

Ясна было, што іх задаволяць і трупы тэрарыстаў. Ад Ігната Грынявіцкага, які ўзарваў Аляксандра Другога, ім досыць было адной галавы - якую заспіртавалі і паказвалі на допытах сведкам.

На шчасце, гармідар у гэтай частцы горада Б* усё ўзмацняўся. Разгараліся пажары, сыпаўся попел і ахопленыя агнём незразумелыя ашмёткі, як на Пампею і Геркуланум. Нават п’яныя “ачышчальнікі” ўспомнілі, што ў кожнага дом, на які таксама мог перакінуцца пажар, і пашыбавалі правяраць бяспеку гасподы. Мала хто ўсведамляў, каго менавіта належыць цяпер хапаць. Дах дома з кніжнай крамай абрушыўся, узвіхурыўся попел, паляцелі іскры...

Шымон спрабаваў паклікаць спалоханага Баярда, гружанага сядзельнымі сумкамі, у адной з якіх ляжала светлая, амаль вясельная, сукенка. Невядома, ці ўдалося б беламу каню вывезці дваіх “тэрарыстаў”, але па вуліцы загрукаталі колы экіпажа, і адзін з жаўнераў, што бег на захоп зладзеяў, упаў носам у попел і пясок. Той, хто прыехаў на брычцы, не збіраўся палохаць, цэліцца ў картузы і паходні. Ён забіваў. І ўмеў гэта рабіць дасканала.

- Багута! Граф! Сюды!

Ніхель прытрымаў каня, на брычцы быў апушчаны скураны навес, і двое спрытных людзей змаглі ўскочыць у выратавальны экіпаж.

Фатограф упэўнена ўпраўляўся з гнядым паслухмяным канём, кіруючы яго па неасветленых вулках - Варакса шмат разоў прадумваў шлях адыходу пасля дыверсіі на адкрыцці дрэваапрацоўчага завода. Белы графскі конь, як і належыць вернаму слузе, скакаў за брычкай.

Якія розныя былі ў іх лёсы, у гэтых двух коней... Белы і гняды... Арыстакрат і прасталюдца конскага свету...

За горадам, не даязджаючы да карчмы Ёселя, Ніхель спыніў брычку.

- Да чыгуначнай станцыі ехаць не варта. Нас там дакладна будуць чакаць. Скіруемся туды, дзе бяспечна.

Багуслава ў прыцемку не магла разгледзець ягоны твар, голас настаўніка гучаў роўна, як заўсёды. Але ёй было страшна ўявіць, што хавалася за гэтым спакоем і роўняддзю.