Людміла Рублеўская - Дагератып

Багуслава разумела, што Ніхель вельмі нават мае рацыю. Бакалаўру, не драмайце, бярыце пірог ды кусайце... Легальны пашпарт! Статус графіні! Як гэта прыдасца... Да таго ж яны з Ніхелем ужо колькі біліся, спрабуючы патрапіць у спіс дапушчаных на ўрачыстыя мерапрыемствы, калі прыедзе хтось з імператарскай сям’і на адкрыццё дрэваапрацоўчага заводу! Ніхель усе надзеі ўскладаў, што яму дазволяць здымаць там, але пайшлі чуткі, што гэтага гонару будуць удастоены толькі спецыяльна прывезеныя з Пецярбурга майстры камеры абскуры. А наваспечаная графіня Каганецкая, да якой прыцягнутая, няхай і нядобразычлівая, цікавасць усяго павета, несумненна будзе сярод ганаровых гасцей - трэба ж мець магчымасць абгаварыць выскачку, папрыніжаць яе, маўляў, дарагая залатовачка, каля рубля ляжала.

Але Багута не магла... Ну проста не магла пагадзіцца... Гэта было ўсё роўна як доўга чакаць, пакуль апусціцца проста ў рукі срэбрагалосы жаўрук, а добры дзядзечка са стрэльбай кінуў яго табе скрываўленым камяком, які ўжо ніколі не зможа ні ўзляцець, ні заспяваць.

- Вы таксама зацікаўленыя, граф, - ветліва звярнуўся Ніхель да Ка­ганецкага. - Калі ў вас будзе законная жонка - без яе згоды вас не змогуць гвалтам запхнуць у лячэбніцу, прызнаць нядзеяздольным, адабраць маёмасць. Не ведаю, ці здагадваецеся вы, што ваш сваяк, на выпадак, калі адмовіцеся добраахвотна легчы ў ягоную бальніцу, падаў прашэнне аб прымусовым змяшчэнні вас туды як небяспечнага для самога сябе і бліжніх маньяка.

Каганецкі нервова прайшоўся па пакоі, кінуўшы змрочны позірк на цела Людвіга Боўнара.

- Згаджайцеся! Ціхае вянчанне, некалькі кароткіх сумесных візітаў - і адпраўляйцеся ў Вену. Як альтэрнатыва - палата для шалёных у павятовай лячэбніцы, уціхамірвальная кашуля, паголеная галава, ледзяны душ, электрашок і замглёная хімікаліямі свядомасць... Вы ж бачылі неаднойчы, як згасаюць у няволі жывёлы. Вам хочацца такой жа долі для сябе? Да таго ж, - твар Ніхеля неяк дзіўна тузануўся. - Можаце мець яшчэ і прыемнасць... Вас жа з Багуславай фізічна цягне адно да аднаго... Яна дастаткова прывабная ў ложку.

Апошнія словы, напоўненыя жоўцю, нібыта міжволі вырваліся ў Ніхеля - няўжо банальная рэўнасць? Багуслава сцялася, як ад холаду. Граф ірвануўся да фатографа:

- Не смейце гаварыць у такім тоне пра панну!

- Ну вось, вы самі прызнаеце, што яна вам неабыякавая! - прымірэнча развёў рукамі Ніхель. - Згаджайцеся, выбару ў вас няма.

Каганецкі вінавата глянуў на Багуславу, якая стаяла, утаропіўшыся некуды ў кут, і адчувала, што яшчэ трохі - і ганебна расплачацца.

Граф змрочна загаварыў:

- Адчуваю сябе Сехізмунда, прынцам з п’есы Кальдэрона, які паводле прадказання зорак павінен быў стаць жорсткім, як звер, і таму бацька трымаў яго на ланцугу ў вязніцы, дзе той, аднак, паказваў сябе як філосаф і паэт. Тады яго пашкадавалі, перанеслі ў палац, запэўнілі, што вязніца - толькі сон, а ён - магутны кароль. Аднак атрымаўшы ўладу, Сехізмунда якраз і праяўляе сябе, як жорсткі звер. Таму я пагаджуся на вашы ўмовы - але толькі пасля апошняй праверкі... Былі ў маім жыцці непрыемныя выпадкі, якія я аніяк не магу вытлумачыць падступнасцю пана Людвіга. Чакайце...

Каганецкі выскачыў з пакоя, пачуліся ягоныя няроўныя паспешлівыя крокі на лесвіцы. Багуслава са сціснутымі кулакамі падыйшла да Ніхеля:

- Ненавіджу! Як ты можаш гэтак прыніжаць мяне?

Фатограф на імгненне адвёў вочы, але ягоны інтэлігентны твар зноў выказваў толькі ветлівасць:

- За свае непрыстойныя словы прашу прабачэння. Гэта было няварта рэвалюцыянера. На нейкую хвілю прачнуліся патрыярхальныя інстынкты

- аддаю сваю жанчыну другому... Прабач...

Ніхель схіліў галаву ў пакаянным паклоне.

- А ўсё астатняе - мусіш прыняць. Не дазваляй, каб дурныя жаночыя слабасці ператварылі цябе ў здрадніцу. Ты ведаеш, што мы робім са здраднікамі.

Багуслава ўскінула на настаўніка светлыя вочы - калі бывае ільдзяны агонь, гэта пра яе пагляд.

- Ты мне пагражаеш? Пасля ўсяго...

- Я хачу, каб ты не забывалася, хто ты! - жорстка прамовіў Ніхель. - І хто - ён. Слабак, нашчадак здраднікаў. Табе падабаецца ягонае дужае цела, дзікае аблічча вандроўніка... Скарыстайся! Спатоль цялесную прагу, каб яна не перашкаджала на шляху, але каб галава заставалася халоднай, каб прынесці карысць Справе! Помні, хто ты!

Я - забойца... Багуслава сціснула тонкія вусны... Чамусьці словы Ніхеля, такія справядлівыя, падаліся ёй няправільнымі. Скарыстацца... Так, як

Ніхель даў ёй свае паслугі ў ложку - і прыняў наўзамен яе. У, так бы мовіць, гігіенічных мэтах.