Михась Южик - Перакулены час

Сурмач, паглыблены ў невясёлыя роздумы, бязмэтна шчоўкаў “мышшу” па полі “Windows”. На Шальговіч ён наўмысна не глядзеў, аднак чуў яе штучны смяшок у сугуччы з прыглушаным рогатам Віцькі Крукава і звонкім шчабятаннем Марыі Лухвіч. Гэтыя трое гаманілі аб чымсьці змястоўным і, пэўна, далёкім ад службовай тэматыкі.

– Лухвіч, а што, працоўны дзень ужо скончыўся? – падаў голас са свайго “акварыума” Пятро Яфімавіч Маскаленка. – Га? Нешта не разумею я цябе, шаноўная.

Галоўнага напрыканцы рабочага дня разбірала нуда, а прыдзіркі да Машы яго забаўлялі. “Хай бы лепш Зоську адсюль турануў. Вось жа хітрахвостая дрэнь! – з раздражненнем думаў Васіль. – Заўжды на ёй нібы шапка-невідзімка напята. Яўна ж валэндаецца тут без справы, а гэты ёлупень Маскаленка на яе – нуль увагі”.

– А што такое? – пасля даволі доўгай паўзы, з выклікам азвалася Маша.

– Ты мне дурніцу не ўдавай! – задзірліва выкрыкнуў са свайго месца Маскаленка. – Справай займіся. Ці не памятаеш, што ты мне вінная?

– Я ў вас не пазычалася! – нагрубіла шэфу Лухвіч.

Тут жа ў розных кутках залы раздаліся няроўныя па гучнасці смяшкі. Гэта ўгнявіла Маскаленку.

– Марыя Лухвіч, – ціха і афіцыйна прамовіў начальнік.

– Я… – з нелюбоўю ў голасе адгукнулася Маша.

– Хадзі, даражэнькая, да мяне…

– Я вам не даражэнькая, – абурылася падначаленая, аднак мусіла падпарадкавацца афіцыйнаму вызаву.

Праз пяць хвілін размова ў шэфавым “акварыуме”, што распачалася даволі прыстойна і стрымана, перарасла ў тыповую сварку з выгукамі, кпінамі і нават абразамі блізу: “…лясы точыш”, “…вы мне не ўказ”, “…як баба базарная”, “…і звольнюся”, “…лёгкага ветру”.

Васіль вялікімі намаганнямі стрымліваў рогат. Дальбог, было нялёгка гэта рабіць, бо побач, схаваўшыся за сваім кульманам, заразліва аддаваўся “смехавіцкаму” бывалы інжынер Грышка Шпак. Яго сівая з праплешынамі галава білася аб стол у нястрымных сутаргах. А справа ад Сурмача, раз-пораз вызіраючы з-за кампутара, па-клоунску грымаснічаў Віцька Крукаў.

Словам, працоўны дзень завяршаўся досыць весела. За дваццаць хвілін вышэйзгаданай службовай звады нават Васіль, якога нясцерпна муляў рэмень чужых штаноў, якому ціснула на падсвядомасць невыгода пражывання з Шальговіч яшчэ некалькі дзён, няўзнак прыйшоў у гумор.

Ён не агрызнуўся, калі на прахадной завода Зоська драпежна вынырнула з натоўпу, схапіла яго за локаць і шэптам загадала чакаць яе праз пятнаццаць хвілін каля універсама “Цэнтральны”, а падміргнуў ёй па-змоўніцку: “Усё як мае быць”, – і ўсміхнуўся неспадзявана праяснеламу вячэрняму небу.

Пасля гэтага палюбоўнікі рушылі ад брамы паасобку.

Інтэрнат, дзе пражывала Зося Шальговіч, знаходзіўся праз два кварталы ад гэтай заводскай прахадной. Універсам “Цэнтральны” – праз адзін. Яны абыходзілі той квартал з супрацьлеглых бакоў.

…Васіль толькі што дапяў скрыжавання і павярнуў на запаветную ціхую вулку, як нехта гаркнуў у самае вуха:

– Куды так мэтанакіравана, чалавеча?

Хлопец сцепануўся ад нечаканасці. Ён не любіў такіх жартаў, бо яны заўсёды ўносілі сумятню ў яго ўнутраны свет, быццам хтосьці ўрываўся ў цёплае, добраўпарадкаванае і выпакутаванае жытло і гарлаў: “Вымятайся!”

Гэта быў супрацоўнік іх сектара Пецька Мяркулаў – хлопец яго ўзросту, хітрун, гулёна і зацяты марнатравец працоўнага часу. А ў цэлым – душэўны і неблагі чалавек. Між іншым, з відавочнымі артыстычнымі здольнасцямі. Паступленне ў тэхнічнае ВНУ было яўнай і недаравальнай памылкай Мяркулава, і таму ён усяляк кампенсаваў гэта дасціпнымі розыгрышамі, падколкамі і пацвельваннямі з саслужыўцаў у рабочы час, з’яўляўся непераўзыдзеным знаўцам шматстайных анекдотаў і баек, быў цвіком праграмы пры правядзенні банкетаў, застолляў і спантанных папоек.

– Ды так, гуляю… – з насцярогай адказаў Пецьку Васіль, не спыняючы хаду.

– А… – З цыгарэтай у зубах, Мяркулаў крочыў з Васілём поплеч. Ён раз-пораз нахіляў бялявую кудлатую галаву наперад, паварочваў шыю і зазіраў спадарожніку ў вочы. Быў Мяркулаў прыкладна на паўгалавы ніжэйшы ад Сурмача.

– А я думаю: чаго ён сюды шуруе? – жыццярадасна гаманіў Пецька. – А не хочаш – да мяне? У нас там сабантуй намячаецца невялічкі… Павяселімся ў харошай кампаніі.

Мяркулаў жыў у той жа “общаге”, што і Зоська.

– Ды не, справы… – адказаў Сурмач. – Тут з чалавечкам адным дамовіліся…

– А… ну, калі з “чалавечкам” – тады разумею, – хітра падміргнуў Пецька і выплюнуў акурак. – І ўсё ж, калі будзе настрой, завітвай. Хаця б і з “чалавечкам”. Мы, мабыць, позна будзем сядзець. Нумар пакоя памятаеш?