Wiktor Pielewin - Helm Grozy

Eat Nasa. Nie widzę innego rozwiązania.

Monstradamus

Gdzie to znalazłaś?

UGLI 666

Wolałabym o tym nie mówić.

Monstradamus

A jeśli zrekonstruuję ci cały tekst, powiesz?

UGLI 666

Powiem.

Monstradamus

To jest ten napis:

AISELCECLESIA

ISELCEAECLESI

SELCEATAECLES

ELCEATCTAECLE

LCEATCNCTAECL

CEATCEANCTAEC

EATCNASANCTAE

CEATCEANCTAEC

LCEATCNCTAECL

ELCEATCTAECLE

SELCEATAECLES

ISELCEAECLESI

AISELCECLESIA

UGLI 666

Zgadza się. Jak to zrobiłeś?

Monstradamus

Dominus illuminatio mea.

UGLI 666

Co to znaczy?

Monstradamus

Pan mnie oświecił.

UGLI 666

Nie, pytałam, co znaczy ten napis.

Monstradamus

A jak myślisz?

UGLI 666

Nie widzę w tym żadnego sensu. A ty?

Monstradamus

Sens zależy od tego, gdzie to znalazłaś. Nie masz wyjścia, opowiadaj.

UGLI 666

Dobrze. Za drzwiami rzeczywiście odkryłam salę z ławkami. Ale najpierw niedokładnie się jej przyjrzałam. Za to potem… Właściwie nie wiem, Monstradamusie, czy mi uwierzysz.

Monstradamus

Spróbuję.

UGLI 666

Tam… Tam jest katedra. Wielka gotycka katedra.

Nutscracker

No proszę, przed chwilą mówiła, że labirynt.

UGLI 666

Labirynt też, tylko że w katedrze. A przed wejściem do labiryntu, na posadzce, inna łacińska inskrypcja:

HVNC MVNDVM TIPICE LABERINTHVS DENOTAT ISTE:

INTRATI LARGVS, REDEVNTI SET NIMIS ARTVS

SIC MVNDO CAPTVS, VICIORVM MOLLE GRAVATVS

VIX VALET AD VITE DOCTRINAM QVISQVE REDIRE.

Monstradamus

To znaczy mniej więcej: labirynt przedstawia świat, w którym żyjemy – szeroki u wejścia, ale wąski u wyjścia. Ten, kto zagubił się w rozkoszach tego świata i na kim ciążą jego grzechy, może na nowo odnaleźć doktrynę życia jedynie wielkim wysiłkiem. Tylko mnie nie pytajcie, co to jest doktryna życia. Naprawdę było tam szerokie wejście i wąskie wyjście?

UGLI 666

W ogóle nie było wejścia ani wyjścia. Labirynt jest ułożony z płyt błękitnego marmuru na posadzce katedry. To po prostu mozaika.

Nutscracker

To jest coś takiego jak błękitny marmur?

UGLI 666

Jest.

Nutscracker

A skąd w katedrze wziął się ten labirynt?

UGLI 666

Pierwszy kanonik powiedział, że labirynt stanowi część tej świątyni, i zresztą wielu innych, ponieważ pokazuje, jak trudna jest droga chrześcijaństwa.

Nutscracker

Pierwszy kanonik?

UGLI 666

Tak. Ale drugi kanonik zaoponował i oświadczył, że droga chrześcijaństwa jest prosta jak strzała. A zawijasy i ślepe zaułki labiryntu symbolizują grzech, w którym beznadziejnie błąkają się upadłe dusze. Pierwszy kanonik odpowiedział, że w zasadzie miał na myśli to samo, ponieważ grzech jest skrzywieniem, wypaczeniem prostej drogi chrześcijaństwa. Ale nawet kiedy ścieżka jest kręta i ciernista, jeśli idący po niej znajduje się w łonie Kościoła, prosta arytmetyka dobra i zła przestaje działać, pojawia się natomiast wyższa matematyka ducha.

Nutscracker

No proszę, jest i drugi kanonik.

Monstradamus

Co to za wyższa matematyka?

UGLI 666

Mimo że życie jest poplątane, komunikant Eucharystii może uważać swoją drogę za prostą na każdym jej nieskończenie krótkim odcinku. A skoro na każdym odcinku jego droga jest prosta, to znaczy, że jest prosta w każdym momencie, a jeśli jest prosta w każdym momencie, to znaczy, że zawsze jest prosta i że Bóg nie potępi jego duszy. Pojawiają się tu jakby matematyczne skrzydła, na których wzlatujemy z głębin naszego upadku.

Nutscracker

Słuchaj, jacy kanonicy? Spotkałaś tam kogoś?

UGLI 666

Było ich dwu. Modlili się na kolanach niedaleko ołtarza. Narobiłam hałasu, zauważyli mnie i podeszli, żeby pomóc i pouczyć.

Nutscracker

Powiedz o nich coś więcej.

UGLI 666

Mówili, że dawno temu, kiedy wiara w sercach była jeszcze mocna, kapłan mógł wysłać pokutującego grzesznika do Ziemi Świętej. Później, kiedy wiara osłabła…

Nutscracker

Nie chodzi mi o pouczenia, tylko o to, kim byli i jak wyglądali. Co, nie rozumiesz pytania? Nikt z nas jeszcze nikogo tu nie spotkał.

Monstradamus

Zaraz, a Ariadna?

Nutscracker

Ariadnie to wszystko się śniło. Muszę ci wyjaśniać, na czym polega różnica?

Monstradamus

Wyjaśnij, Dziadku.

Nutscracker

Nie widzisz różnicy między snem a jawą?

Monstradamus

Nie widzę różnicy między tymi dwiema historiami.

Nutscracker

Jedna dzieje się we śnie, druga na jawie.

Monstradamus

Widzę tylko litery na monitorze.

Nutscracker

O masz. Zaczynasz przynudzać. Ugli, jesteś tam?

UGLI 666

Tak.

Nutscracker

Jak wyglądali ci kanonicy?

UGLI 666

Średniego wzrostu. Ubrani w stare habity, na głowach mieli kardynalskie kapelusze z szerokimi rondami. Powiedzieli, że kapelusze należały kiedyś do świątobliwych prałatów i teraz pomagają wyciszać namiętności. Drugi kanonik miał rondo zagięte z boku do góry, jak do pojedynku. Przypomniał mi się Aramis z Trzech muszkieterów, ten, który najpierw był zwykłym grzesznikiem, a potem został generałem zakonu jezuitów.

Monstradamus

Wyglądają jak karły ze snu Ariadny.

Nutscracker

Też tak pomyślałem. Tylko ci są średniego wzrostu.

Monstradamus

Ugli, a ty ile masz wzrostu?

UGLI 666

To nie ma żadnego znaczenia.

Nutscracker

Tja, wszystko jasne. Idziemy dalej. Ugli, widziałaś ich twarze?

UGLI 666

Nie. Stali z opuszczonymi głowami, jak przystało mnichom i ludziom, którzy szukają Boga, ronda kapeluszy całkiem zasłaniały ich twarze.

Nutscracker

Jakie mieli głosy?

UGLI 666

Pokorne i serdeczne.

Nutscracker

A co mówili?

UGLI 666

Zaczęłam już opowiadać, ale mi przerwałeś. Powiedzieli, że we wspaniałych czasach wypraw krzyżowych, szczególnie po zwycięstwach Geoffreya de Bouillon, pielgrzymi wyruszali pokutować u Grobu Pańskiego. Później, kiedy wiara osłabła i ludzki duch nie był już w stanie podołać takim wyzwaniom, pielgrzymowano do klasztorów i opactw, do miejscowych świętych. Kiedy zaś nawet to okazało się zbyt wielkim wysiłkiem, w ramach pokuty zalecano po prostu przechodzić La Lieue.

Nutscracker

La Lieue?

UGLI 666

Tak, to dawna nazwa świątynnego labiryntu. Labiryntu długości mniej więcej jednej mili francuskiej. Chociaż ten, który tutaj widziałam, wygląda na znacznie krótszy. Takie labirynty należało przechodzić na kolanach. A na czasy ostatecznego upadku, które nadejdą przed końcem świata, przygotowano labirynty na murach, całkiem malutkie, po których wystarczy tylko wodzić palcem. To dla tych, którzy nie potrafią poświęcić duszy więcej niż krótką chwilę. Z drugiej strony istnieją też labirynty nieskończenie wielkie, w których można pokutować wiecznie. Na przykład w kościele Santa Maria in Trastevere w Rzymie. Pierwszy kanonik pokazał mi mapę tego labiryntu.