Мы разбудзім яго, нават напалохаем сваім нечаканым з'яўленнем, і ён, незадаволены, па-птушынаму імгненна падхопіцца са сваёй выпадковай пасцелі, уздыме над кучаравай галавой не па гадах вялікія крылы і паляціць на захад — у бок элегантнай Італіі.
Гэта Эрот.
У лодцы, на маслінавым лісці, застанецца ягоны лук з вострай стралою напагатове.
Запяюць, здрыгануцца тужліва дзве сцябліны, дзве непадзельныя трысцінкі архаічнага аўлоса, і на ўтульна-таршэрным беразе Карынфскага заліва ўбачым, як сваю будучую немаладосць, старых афінян, сямейнанепадзельных і безыменных для нас — Яе і Яго.
Ужо далёка-далёка адплыў ад іх безразважны агонь юнага шлюбу, і ўжо зусім блізка, яшчэ хвіліна і — наплыве на вочы скупое святло пахавальнае свечкі.
Але што тое святло, што тая свечка, калі старасць для іх — толькі ўзрост, усяго толькі ўзрост, а не стомленасць, не расчараванне і не адчай.
Калі старасць для іх — зярнятка з золата. Так, яно не дасць ужо ніякае рошчы, але ж не пакрыецца і ніякай іржою. I ўсё таму, што Яны — афіняне, што Яны грэкі — вечныя дзеці састарэлай без пары Еўропы. I ўсё таму, што Яны шчыра вераць: існуе імгненне, у якое міфы матэрыялізуюцца — робяцца тою шчаслівай яваю, калі вяртаецца малады век зямлі, калі можна ўбачыць жывога Апалона і жывую Касталію, калі можна дакрануцца да чыстага адзення першабыцця.
Дзеля гэтага імгнення яны штогод прыязджаюць у Дэльфы.
Яны адораць нас яшчэ адной радасцю — радасцю старасці.
I мы на старасці прыедзем у Дэльфы і прычакаем імгненне, у якое міфы пераходзяць у яву...
I да нашых ног упадзе сувенірны лісток з геліконскага лаўра...
I вернемся ў Афіны, весела думаючы пра свае апошнія дні, і пройдземся па дыяфанава-вітрыннай вуліцы Асклепіу да кавярні «Дыяна»...
I шчасліва захлынемся ад каштанавага паху жароўняў, і нават ад незычлівай сігналізацыі, калі неабачліва дакранемся да нечага матацыкла, пакінутага на людным тратуары...
I нашы сентыментальна-вытанчаныя ўспаміны, апранутыя ў чорныя фракі, пададуць нам гарачую каву і па-студзеньску халодную ваду.
I на старасці год, як і цяпер, мы знойдзем у Грэцыі лекі, пра якія не ведае фармакалогія.
А пакуль — мы ў небе.
(7 лютага — 11 ліпеня 1990 года)
Завушніцы
У тумане мая галава,
Меладзінным тумане...
Што мне трэба? Глыток хараства
I з табой мілаванне.
Ты глядзіш на мяне, ты глядзіш,
Нечаканая госця, —
Так Венера глядзіць на Парыж
I спрыяе мілосці.
Мілавання біблейскі выток
Не загіне, не счэзне.
Ты — пачатак, ты першы радок
Саламонавай песні.
Я шапчу той радок, я пяю...
Я запомніць спрабую
Навальніцу тваю і тваю
Цішыню маладую.
Голас мой кацянём прыстае,
Мякка скача на блузку...
Як урок, паўтараеш мае
Словы па-беларуску.
Амываеш мой сумны пагляд
Хваляй рук-ручаінаў.
Тваё цела абвіў вінаград
Старажытных Афінаў.
Ен зялёны, як мора ўскалых
На дзіцячых малюнках;
Ен паспее ў абдымках маіх
I ў маіх пацалунках.
I як першую гронку сарву —
Патану ў вадаспадзе!
Наляціць на маю галаву
Вадаспад вінаградзін.
Я спазнаю да кроплі нектар
Пачуццёвага выйсця,
Прадзіраючыся праз гушчар
Вінаграднага лісця.
Я закрыю тваю галізну
Пераможным дыханнем
I жаданне тваё ахіну
Гэткім самым жаданнем.
Нічыя... Ты яшчэ нічыя,
I ў мяне ты часова,
Ружа чорная, ружа твая
Стане ружай пунсовай.
Не спяшайся, світанак, паспі,
Не палохай праменнем...
У пакоі, куды ні ступі,
На падлозе — адзенне.
За акном — дыяфанавы пляц
Іанічнага мора.
Пачынае святло прапускаць
Кіпарысная штора...
Ты адмовілася ад віна,
Знікла ты легкакрыла.
Ты на століку каля акна
Завушніцы забыла.
У якой там бажбе-варажбе,
Дзе ты чуў, закаханы, ці сніў дзе,
Каб дзяўчына казала табе:
«Я цябе не хачу пакрыўдзіць...»?
Каб яна, забываючы страх
I атруту падманнае страсці,
У глыбокіх тваіх валасах
Завушніцы губляла на шчасце?
Гаварыла пра сына твайго
I пра жонку тваю гаварыла
I пры гэтым ніякай тугой
I нічым сябе не засмуціла?
Пэўна, гэтак бывае тады,
Калі Бог на зямлю пазірае,
Калі кожную кроплю вады
У віно ён ператварае.
А віно? Мне патрэбна яно —
Завушніцы кладу я ў віно.
Читать дальше