Людміла Рублеўская - Дагератып

- Зноў? Як у слонімскай экспедыцыі? Ты што, не можаш свой юр хоць на дзень закілзаць? Я апошні антыкварны том Ляконта прадаў, каб фур­манку наняць, а ты ў чарговы раз за першай жа спадніцай саскочыў?

Вось як, а з выгляду археолаг добра выхаваны гімназіст, а не Казанова... Хто б дзятла ведаў, каб не ягоны нос... Калоцкі пачаў нешта мармытаць, Багуслава, намагаючыся не глядзець у бок графа, згрэбла з паркета рэшткі свайго ўлюбёнага муштука, сунула ў кішэню. Няма чаго рэчы, да якой краналіся яе вусны, гарэць у адным каміне з усялякай д’ябальшчынай. Шаманскі бубен паныла пазіраў на бясчынства, дождж ліў, як слёзы ў расчуленага п’яніцы, агонь у каміне, дажоўваючы апошнія ахвяраваныя яму праклятыя скарбы, губляў ятрасць, а граф Шымон Каганецкі, страціўшы цярпенне, раптам зароў, як Галіяф на габрэйскае войска:

- Прэ-эч!

І нават за ружжо схапіўся.

- Гэць адсюль усе! Балаган! Сярод павіянаў у шлюбны перыяд спакайней! Ледзі Макбеты, Атэлы, Ягі, Гамлеты местачковага разліву... На поўню сумленнаму ваўкалаку павыць у самоце не дадуць. Можа, перастраляць вас усіх, каб не мучыліся філасофіяй?

Ніхель супакаяльна падняў рукі.

- Сыходзім, сыходзім!

Апошняе, што бачыла Багута, калі зачыняла за сабой дзверы ў ша­манскую залу - пан Шымон Каганецкі стаіць, схапіўшыся рукой за лоб, і бязгучна рагоча, ажно згінаецца напалам.

Фатографка падняла павышэй каўнер, каб схаваць вурдалацкі пацалунак, і, адчуваючы сябе праштрафленай гімназісткай, падыбала ў ложак, пра які сёння начулася брудных намёкаў.

Балаган, сапраўды.

Каралева Бона Сфорца вельмі ганарылася тым, что прывучыла “дзікуноў”, жыхароў сваёй новай краіны, есці гародніну і зеляніну - бо ў Польшчы ды Вялікім Княстве галоўнымі на стале былі хлеб ды мяса. Траву грызці? Ад галадухі толькі! Яшчэ італійка прывезла ў Польшчу ды Літву моду на сукенкі з прыадкрытымі грудзямі, відэльцы і разнастайныя атруты, а калі ўцякала ў Італію, пасварыўшыся з сынам, забрала з сабой куфры, набітыя золатам ды каштоўнасцямі, і назаўсёды засталася для ліцвінаў “Боначкай, што звезла золата бочачку”.

Калі б па гэтай дарозе, ад Жухавіч да горада Б*, валакчы яшчэ і куфры з золатам, захраслі б падарожныя да маразоў. Нават фотаапарат і скрынкі з выкарыстанымі бромжэлацінавымі пласцінкамі даводзілася прытрымліваць аберуч, бо брычку неміласэрна гайдала па калюжынах, як карабель у шторм.

Добра, што дождж спыніўся - але ён і так нарабіў бяды, прыпадобніўшы месцамі Беларусь да далёкай італійскай Венецыі. Прынамсі, калі колы з шумам рассякалі брудныя лужыны і вада амаль даставала да дна брычкі, Багуслава шкадавала, што іхні экіпаж - не човен. Весялей было б плысці ды распяваць пад узмахі вясла, чым так ехаць па гразі ў паныла-варожым маўчанні. Толькі Масевіч, захутаны ў плед, перхаў, ды Ніхель час ад часу насвістваў вясёлую нямецкую песеньку. Там, дзе шлях праходзіў паўз балота, давялося вылезці з экіпажа, бо надта ж страшна хадзіла пад коламі гаць.

Уладальнік Жухавіч нават развітальнай прамовы не палічыў гасцей вартымі. Моўчкі зачыніў за імі вароты, развярнуўся і рушыў да свайго змрочнага дома, набітага чарадзейнымі прадметамі. Валасы, звязаныя на патыліцы, матляліся між лапатак, як ваўчыны хвост, на плячы вісела ружжо.

Багуслава, высунуўшыся з-пад навеса брычкі, глядзела ўслед кульгавай постаці, і надта паскудна было на душы, як бы падаравалі штосьці дарагое, крохкае, а ты сам яго ўпусціў, адкінуў, не разгледзеўшы толкам, не ўсвядоміўшы каштоўнасці.

Не пра тое думаеш...

Урэшце, яшчэ два месяцы, і здзейсніцца акт помсты, які іх арганізацыя рыхтавала некалькі гадоў, і брат каранаванага тырана разам са сваім выжлам, адказным за смерць адважных юнакоў, будуць пакараныя, і гэта змусіць падціснуць хвасты, задумацца аб магчымай кары іншых катаў і паразітаў. І гібель чалавека ў канфедэратцы, якому Багуслава так і не паспела прамовіць “тата”, яшчэ на трохі станецца недарэмнай.

Але ўнутры ўсё ледзянела ад трывогі - ці не праваліла яна задание сваімі паводзінамі? Тым, што справакавала Калоцкага на выкрыццё, і залішне сама адкрылася перад графчыкам? Кармэн знайшлася... Шлюбныя танцы са стылетам... Таварышы не даруюць. Сама сабе не даруе. Праўда - як ракі, бо чырвоная юшка...

Яны з Ніхелем адсталі ад брычкі, каб перагаварыць без лішніх вушэй. Вядома, Варакса адчытаў падапечную за страту раўнавагі - рэвалюцыянер не павінен паддавацца пачуццям настолькі, каб губляць ці пускаць у ход без патрэбы зброю. Багуслава паныла згаджалася, мімаволі нацягваючы вышэй каўнер з таго боку шыі, дзе смылеў сіняк, ганебнае сведчанне яе слабасці, і з жахам чакала словаў - усё адмяняецца, сведкаў прыбраць...