Людміла Рублеўская - Дагератып

У такія моманты Багуслава на нейкі час верыла, што ў яе ёсць нармальная сям’я, і цяплела на душы. Праўда, невядома, радавацца ці трывожыцца, што з ёй адпраўляецца Варакса. Гэтак ангельская каралева не ведала, чаго ёй чакаць, калі запрасіла на службу піратаў кшталту Дрэйка. Іспанскія караблі тыя зладзюгі, вядома, патопяць, але ж і свайго купчыну пад ветразямі ці прапусцяць? Служэнне навуцы і дапамога заняпалым атожылкам арыстакратычных родаў не ўваходзілі ў спіс задачаў пана Вараксы Ніхеля.

Тым не менш яны выправіліся, заехаўшы яшчэ і ў аптэку Герца, адкуль Варакса выйшаў з цэлым мяшком лекаў, і дарога была гэткай жа цяжкай, гразкай, здрадлівай, і яе аднойчы перабег заяц. Вялізны, руды, ён няўклюдна выкідваў даўжэзныя заднія лапы, і быў ці хворы, ці надта стары. Ужо толькі ад адной такой кепскай прыкметы многія павярнулі б назад... А тут яшчэ і сцямнела, і дождж пасыпаўся, як гарох, хоць і блізка не быў такі ятрасны, як колішняя залева. Ліхтар, які матляўся на круку спераду брычкі, разганяў цемру ледзь-ледзь, абы не ўбіліся ў дрэвы. Няшчаснага каня падганяць было шкада. Адзін раз нават не туды збочылі - давялося вяртацца паўвярсты. Агароджу маёнтка заўважылі толькі тады, калі конь стаў перад замкнёнай брамай.

Але замкнёнай не на засаўкі - а на замок, які вісеў на тоўстай дужцы, зачэпленай за ланцуг, які з’ядноўваў два прэнты. Замок абыякава пазіраў адзіным вокам адтуліны для адсутнага ключа.

Гаспадара няма!

Пустэча маёнтка адгукнулася пустэчай у душы. Але Ніхель, з дапамогай ліхтара ўважліва агледзеўшы дарогу і замок на варотах, запэўніў, што зачыніцца дзікі гаспадар мог і знутры. Але, як ні гукалі, спрабуючы перакрычаць вецер, ніхто адчыняць не збіраўся. Давялося самім... Ніхель умеў і ангельскі сейф ускрыць - аднойчы таварышы з партыі спецыяльна нанялі аднага вядомага медзвяжатніка, сівога інтэлігентнага дзядка, падобнага на дзьмухавец, дзеля практычных заняткаў. У Ніхеля, патомнага зыгаршчыка, выявіліся прыродныя здольнасці да гэтай справы.

І хутка нязваныя госці патрапілі за агароджу з ваўчынымі пысамі.

У канцы прысады больш не гарэў трывожны агеньчык. Затое свяціўся чырвонымі злавеснымі вуголлямі круг на двары, быццам куточак пекла, паволі паміраючы пад дажджом. Ясна - гаспадар данішчаў калекцыю. Не пашанцавала студэнтам.

Варакса трымаў напагатове пісталет, Багуслава кусала вусны: ці жывы пан Шымон? Тое, што ён не з’ехаў, пацвярджала, што ледзь заўважныя сляды на гразкай сцежцы былі толькі ад іх ранішняй брычкі, ды і конь графскі, белы, як туман, па-ранейшаму фыркаў у стайні, накормлены і дагледжаны, і вуголле ў вогнішчы яшчэ не патухла...

Дзверы ў будынак таксама аказаліся зачыненыя. Звычайныя госці пацалавалі б замок ды сышлі.

Напалохалі харта апалай ігліцай. З гэтай перашкодай управіліся яшчэ лягчэй.

У доме смярдзела дымам і жудасцю. На крыкі ніхто не адзываўся. Вырашылі разысціся, каб хутчэй абшукаць дом. Варакса запаліў газоўку, якую знайшлі ў вітальні, Багуслава ўзяла зняты з брычкі ліхтар-кажан... Рука чамусьці дрыжэла, і цені, здавалася, трэсліся ці ад жаху, ці ад рогату.

- Знойдзем труп - у паліцыю ісці нельга, - халодна заявіў Ніхель. - Прыдзецца сляды замятаць.

- Яго не так проста забіць! - прашыпела Багуслава, у якой ад словаў Вараксы сціснулася сэрца.

- Толькі ў памяць пра твайго нябожчыка-бацьку дапамагаю дзявочым глупствам... - прагаварыў Ніхель і рушыў на другі паверх.

- Пан Шымон! Дзе вы?

Гаспадар не знайшоўся ні ў водным пакоі. Можа, ён і сапраўды выбег з дома? Носіцца па лесе, напіўшыся атруты, ці зваліўся пад кустом? Пакуль не развіднее, не знойдзеш.

Ліхтар высвеціў у куце сталоўні, сярод якой больш не ўзвышаліся захутаныя ў радно стоды, абраз Маці Божай Адзігітрыі. Вусны самі сабой варухнуліся:

- Калі ласка... Я не вартая... Я забойца... Я душу сваю загубіла... Але гаспадара гэтага дома - пашкадуй. Ён надта няшчасны.

Багуслава шаптала ціха-ціха, сама не разумеючы, чаму ёй так невыносна думаць пра смерць чалавека, які ёй зусім чужы. Якога яна сама яшчэ нядаўна хацела забіць. Святло ліхтара высвечвала сумныя вочы Багародзіцы, у якіх было дараванне для ўсіх. Прыступкі да неба...

А ёсць жа прыступкі ўніз... Багуслава ўспомніла, што Каганецкі спускаўся ў сутарэнні ў канцы калідора.

Тое, што абабітыя жалезнымі палосамі цяжкія дубовыя дзверы не былі зачыненыя, абнадзейвала. Ніхель спрактыкавана пакруціў у руках цяжкі замок з вытанчанымі дэталямі, які бездапаможна павіс на адчыненай дужцы, ацаніў дыхтоўную працу. Ангельскія майстры, не кожны злодзей узламае!