Людміла Рублеўская - Дагератып

У гэтым жа доме, дзе крама, на другі паверсе, жыў Давыд Масевіч - крама належала сваякам ягонай маці. Пакуль шчуплы этнограф, змучаны дарогай, перагортваў перад носам Ніхеля вялікі разлінаваны сшытак з перапісанымі пад нумарамі сфатаграфаванымі экспанатамі, і тлумачыў, што самае важнае, што найперш друкаваць, Багуслава саскочыла з брычкі, бо ногі сцерхлі, і лена пачала вывучаць вітрыну. Вочы спыніліся на зеленаватым томіку з залатымі цісненымі літарамі на вокладцы: “Prof. Simon Kogoneckij. Tierisches Verhalten in der Wildnis. Vena”. Побач ляжала яшчэ адна кніга той жа акадэмічнай серыі, з тым жа імем аўтара, пад красамоўнай назвай “Prof. Simon Kogoneckij. Beziehung zwischen Tieren. Das sogenannte Bose”, “Адносіны між жывёламі. Так называнае зло”.

Багуслава глядзела на гэтыя тамы і чула толькі ўласны пульс. Значыць, гэта праўда... Ён не маніў, кульгавы граф, асуджаны на кулю, атруту ці вар’ятню.

Калоцкі дапамог фатографам выгрузіцца, намагаючыся не глядзець на Багуславу. Рамэа недароблены яшчэ ўмудраўся строіць з сябе пакрыўджанага! Багута злосна падхапіла скрынку з негатывамі, якую належала аднесці ў лабараторыю ў сутарэннях.

Так, наўрад цяпер удасца калі наведаць Жухавічы.

Кульгавая постаць аддаляецца ў бок праклятага дома...

Гарачае дыханне над вухам, чужыя моцныя пальцы змушаюць выпусціць стылет...

Як ён казаў, вера ўласцівая любой жывой істоце? Укладзеная ў нас ад нараджэння? Тады, Госпадзе, даруй сваім неразумным дзецям, што заблукалі сцежкамі звера заміж таго, каб ісці да Цябе! Уратуй яшчэ адну няшчасную душу...

Фатографка спускалася па крутых прыступках у лабараторыю. Так нельга пакідаць. З любога становішча ёсць выхад... І пальцы самі сабой расціснуліся. Скрынка ўпала на прыступкі і з грукатам пакацілася ўніз. Зверху паказаўся спалоханы твар Калоцкага:

- Што з вамі, панна Ніхель?

- Са мной нічога... - напружана прагаварыла дзяўчына. - А вось з вашым скарбам, пане археолаг, шчыра прашу прабачэння, не ўсё добра.

Калоцкі ледзь не благаў: пасля рэвізіі пры чырвонай лямпе высветлілася, што дзесьці палова выкарыстаных шкляных пласцінак з бромжэлацінавым пакрыццем пабіліся, частка трэснула... Выявы паганскіх стодаў, шаманскіх бубнаў, калядных масак безнадзейна зніклі. Ніхель змрочна глядзеў то на Багуту, то на панішчаныя, як казна Рэчы Паспалітай пры Панятоўскім, негатывы. Калоцкі ўчапіўся дзвюма рукамі ў кудзеры, і ў ягоных паглядах на валькірыю свяцілася сапраўдная нянавісць:

- Унікальныя выявы! Столькі працы! Мы так не дамаўляліся!

- Што ж, думаю, што змагу выправіць хаця б частку наступства сваёй няўклюднасці, - халодна прагаварыла Багуслава. - Дамова ёсць дамова. Я неадкладна вярнуся ў Жухавічы і сфатаграфую па другім разе ўсё, што змагу. Графа ўгавару як-небудзь. У сшытку ж перапісаныя ўсе нашы здымкі?

Вочы Калоцкага загарэліся надзеяй:

- Хоць штосьці аднавіць! Хоць стоды з галавой каня засняць! Той вар’ят многае, напэўна, панішчыў, але, спадзяюся, не ўсё.

- Суправаджаць мяне не трэба, я ўмею кіраваць коньмі, - рашуча сказала Багуслава, і на твары Калоцкага адбілася палёгка. Ніхель злосна ўтаропіўся ў падапечную.

- Ты ўсведамляеш, што нават калі выехаць проста цяпер, даедзеш, калі зусім сцямнее? Ты забылася, якая дарога? Што, калі кола зляціць, вось паламаецца?

- Я не стану чакаць. Урэшце, да раніцы ў маёнтку можа не застацца ніводнага экспаната, - Багуслава з крывой усмешкай зірнула на археолага, той збляднеў і пацвердзіў, што цягнуць час не варта, што ён будзе вельмі ўдзячны і што дзеля навукі варта ахвяравацца...

Багута не стала выслухоўваць далей гэты пафасны блёкат і выйшла з лабараторыі. Была б яе воля - ніводнай выявы з чараўніцкай калекцыі не засталося б, як і самой калекцыі. Галоўнае - трэба прыхапіць з сабой пабольш зброі і патронаў.

Ніхель перастрэў дзяўчыну ў дзвярах, нагружаную, як на вайну.

- Не рабі глупстваў. Каганецкі цябе можа на парог не пусціць. А ты падумала, што станеш рабіць, калі знойдзеш ягоны труп? У паліцыю звернешся?

Наравістаму пуга не паможа. Багуслава ўпарта пазірала светлымі вачыма з цёмным абадком вакол райка, а нецярпенне паліла знутры, як воцату глынула.

- Гэта работа. Не затрымлівай мяне. Я ўсё вырашыла.

Ніхель з прыкрасцю прастагнаў і насунуў на галаву дарожны капялюш.

- А я спадзяваўся пасядзець увечары ў цэбры з гарачай вадой, адмыцца, адагрэцца...

І рашуча скамандаваў:

- Пайшлі! Толькі па дарозе заскочым да Ёселя, прыкупім з сабой што перакусіць. І па булкі да Манькі-Мінервы заедзем. Падтрымаем гандаль шаноўнай удавы і ўласныя стомленыя містыкай арганізмы.