Генадзь Бураўкін: Чытаю тайнапіс вачэй

Здесь есть возможность читать онлайн «Генадзь Бураўкін: Чытаю тайнапіс вачэй» весь текст электронной книги совершенно бесплатно (целиком полную версию). В некоторых случаях присутствует краткое содержание. Город: Мінск, год выпуска: 2001, ISBN: 985-05-0301-7, издательство: Юнацтва, категория: Поэзия / на белорусском языке. Описание произведения, (предисловие) а так же отзывы посетителей доступны на портале. Библиотека «Либ Кат» — LibCat.ru создана для любителей полистать хорошую книжку и предлагает широкий выбор жанров:

любовные романы фантастика и фэнтези приключения детективы и триллеры эротика документальные научные юмористические анекдоты о бизнесе проза детские сказки о религиии новинки православные старинные про компьютеры программирование на английском домоводство поэзия

Выбрав категорию по душе Вы сможете найти действительно стоящие книги и насладиться погружением в мир воображения, прочувствовать переживания героев или узнать для себя что-то новое, совершить внутреннее открытие. Подробная информация для ознакомления по текущему запросу представлена ниже:

Генадзь Бураўкін Чытаю тайнапіс вачэй
  • Название:
    Чытаю тайнапіс вачэй
  • Автор:
  • Издательство:
    Юнацтва
  • Жанр:
    Поэзия / на белорусском языке
  • Год:
    2001
  • Город:
    Мінск
  • Язык:
    Белорусский
  • ISBN:
    985-05-0301-7
  • Рейтинг книги:
    5 / 5
  • Ваша оценка:
    • 100
    • 1
    • 2
    • 3
    • 4
    • 5
  • Избранное:
    Добавить книгу в закладки

Чытаю тайнапіс вачэй: краткое содержание, описание и аннотация

Предлагаем к чтению аннотацию, описание, краткое содержание или предисловие (зависит от того, что написал сам автор книги «Чытаю тайнапіс вачэй»). Если вы не нашли необходимую информацию о книге — напишите в комментариях, мы постараемся отыскать её.

110 вершаў, якія склалі гэтую кніжку, напісаны ў розныя гады. Але ўсе яны прысвечаны вечна маладому і светламу пачуццю кахання, у вернасці якому шчыра і ўсхвалявана прызнаюцца і наіўны, рамантычны юнак, і сталы сівы мужчына. Многія з вершаў зборніка пакладзены вядомымі беларускімі кампазітарамі на музыку і сталі папулярнымі песнямі.

Генадзь Бураўкін: другие книги автора


Кто написал Чытаю тайнапіс вачэй? Узнайте фамилию, как зовут автора книги и список всех его произведений по сериям.

Чытаю тайнапіс вачэй — читать онлайн бесплатно полную книгу (весь текст) целиком

Ниже представлен текст книги, разбитый по страницам. Система автоматического сохранения места последней прочитанной страницы, позволяет с удобством читать онлайн бесплатно книгу «Чытаю тайнапіс вачэй», без необходимости каждый раз заново искать на чём Вы остановились. Не бойтесь закрыть страницу, как только Вы зайдёте на неё снова — увидите то же место, на котором закончили чтение.

Генадзь Бураўкін

ЧЫТАЮ ТАЙНАПІС ВАЧЭЙ


Падрыхтаванае на падставе: Генадзь Бураўкін, Чытаю тайнапіс вачэй... Вершы пра каханне, — Мінск: Юнацтва, 2001. — 158 с.


Рэдактар: Н. Давыдзенка

Copyright © 2015 by Kamunikat.org


* * *

"Вяршыня самазабыцця —
Каханне.
Зарука вечнасці жыцця —
Каханне.
Калі абвал сэрцабіцця
Не ў стане
Стрымаць няўцямнае,
Як сон,
Прызнанне.

Натхнення сакаліны ўзмах —
Каханне.
Каліны прысмак на губах —
Каханне.
Калі заледзянелы жах
Расстання
Ад промня ў дарагіх вачах
Растане..."

Калі ўжо ўблыталася ў чуб
Мне лета,
Ці то адчуў,
Ці то пачуў
Я гэта,
Ці песню з тых,
Што не стае,
Склаў не такую...
Не можа быць,
Што без яе
Звякую...



* * *

Я думаў:
Без кахання пражыву.
Я верыў:
Без цябе не засумую.
Пайду да рэчкі,
Лягу на траву,
Знайду дарогу да нябёс прамую.

Жыць буду сярод кветак і стракоз
У сінім свеце,
Чыстым і прывольным.
I шчасце мне падорыць мудры лёс.
I буду я расхрыстаным і вольным.

Я быў саманадзейны і сляпы,
Падсміхваўся над чарамі тваімі.
А мне
I тэлеграфныя слупы
Гудуць тваім,
Праклятым мною,
Імем.

Твой погляд запаўняе сіняву,
Твой голас напаўняе наваколле...

Не , без кахання я не пражыву.
Не пражыву я без цябе ніколі...



ЮНАЦТВА СІНІЯ АРЭЛІ

Юлі

Яны прыглушана рыпелі
Сярод старых кашлатых ліп
Мы тыя сінія арэлі
Зламаць нікому не далі б.

Над імі гойдаліся далі,
Яны нам казкаю былі —
I ў неба сіняе ўзляталі,
I ледзь краналіся зямлі.

I як бы мы ні пастарэлі,
Няхай і летам, і зімой
Юнацтва сінія арэлі
Ляцяць між небам і зямлёй.



ЛІСТОК АЛЬБОМА З XIX СТАГОДДЗЯ

«У шляхетным палацы,
У аздобленай мармурам зале,
Дзе грымела мазурка
I свечкі гарэлі ледзь-ледзь,
Перад дамамі сэрца
Паэты калені схілялі —
I жанчыны шчасліва
Пачыналі уміг маладзець.

Гнеўны верш, як пальчатку,
Кідалі збялелым тыранам,
Ад сябе лёгкім жэстам
Адвёўшы знямелую смерць.
На світанні паэты
Прыносілі кветкі каханым —
I жанчыны шчасліва
Абяцалі ім век не старэць.

З-пад чужых небасхілаў,
Дзе крыж свой пакутніцкі неслі,
Дзе ў душы дагаралі
Летуценні былыя і злосць,
Прысылалі паэты сяброўкам
Лебядзіныя песні —
I жанчыны шчасліва
Бераглі праз гады маладосць.

I няхай у высокіх палацах
Цацямнеюць паркеты
I прыглухне мазуркі
Шляхетная медзь —
Пакуль будуць жанчыны,
Не замоўкнуць паэты,
Пакуль будуць паэты,
Жанчыны не будуць старэць...»



* * *

Я ўсіх вас,
Закаханыя зямлі,
Назваць братамі роднымі гатовы,
Калі вы ў гэтым свеце бесталковым
Сустрэцца з нарачонымі змаглі.

Я падзяляю вашу весялосць,
Я разумею добра вашу ўдачу
I сам ад шчасця часам ледзь не плачу,
Бо і ў мяне цяпер каханне ёсць.

I я жыву ва ўладзе пекнаты,
Забыўшыся на скаргі і на страты...
I ўсё ж я перад вамі вінаваты.
Вы мне даруйце,
Родныя браты.

Я самую прыгожую з дзяўчат
Схаваў ад вас, забраў ад вас нсівекі.
Яе радзімкі, локаны і вейкі
Пяшчотна лашчыць толькі мой пагляд.

Адну яе стварыў натхнёны Бог.
Другой такой ніхто ўжо больш не знойдзе.
Я абакраў вас, як нахабны злодзей.
Даруйце мне.
Іначай я не мог.

Я скарыстаў міг вашай слепаты.
Але і вы ўсе можаце,
На шчасце,
Мяне падобным чынам абакрасці...
Дык будзем квіты,
Родныя браты...



ЗНОЎ ПАБАЧЫЎ ЦЯБЕ...

Цэлы тыдзень хадзіў я прыгнечаным,
Не гулялася, не спявалася.
Кожнай раніцай,
Кожным вечарам
Сэрцу нечага не ставала ўсё.

А сягоння
Зусім няпрошана,
Нечакана, неспадзявана я
Зноў убачыў цябе,
Харошая,
Дарагая,
Нецалаваная.

I гатоў салаўём заліцца я
На лады, на калены розныя,
Каб дзівілася нават міліцыя,
Што такімі бываюць цвярозыя.

I нясу, каханнем асвечаны,
Па вясновай зямлі сэрца гром-біццё.
Паглядзяць на мяне сустрэчныя —
I таксама шчаслівымі робяцца.

I магу я звярнуць нават гор хрыбты —
Сіла рвецца з грудзей нечуваная...
Ты ж пайшла.
I нічога не ведаеш ты,
Дарагая,
Нецалаваная...



* * *

Не,
Мы з табою не святошы.
Мы прагна выпілі да дна
I ласку вечароў харошых,
I пацалункі довідна.

I мне не раз яшчэ
Салодка
Спаць на тугім тваім плячы
I, як маланкаю, дрыготка
Аб вусны вусны апячы.

I раптам сцішыцца ў здзіўленні,
Калі няўмольна,
Як прысуд,
Мяне зноў кіне на калені
Жаночай прыгажосці цуд.

Няхай яно жыве са мною,
Да скону грэючы жыццё,
Маё мужчынскае,
Зямное,
Святое гэта пачуццё.

А калі скрывяцца святошы,—
Ну што ж,
Мы выпілі да дна
I ласку вечароў харошых,
I пацалункі давідна.

* * *

Такі спрадвечны лёс мужчын:
Рвануцца з мілых рук,
Пайсці
I зноў перамагчы
Сто слот і завірух,
Заблытаць тысячу дарог
I выпіць дзесяць рэк,
I любай
Палажыць да ног
Увесь свой скарб і грэх.

Ну а калі
Праз сто разлук,
Праз сто смярцей вайны
Да мілых, незабытых рук
Не вернуцца яны,—
У тым няма віны мужчын,
Зусім няма віны,
Што рана леглі на спачын
Пад сосны і кляны...

* * *

Вочы сінія-сінія...
Косы тугія...
Хтось шчаслівы, як кажуць, дзяўчыну хрысціу
Трэба вытаптаць многа дарог,
Каб другія
Вочы гэткія, гэткія косы знойсці.

Пра такіх, пэўна, казкі складалі ў народзе,
Надзяляючы сотнямі светлых імён,
А цяпер
Горманісты чародамі ходзяць,
Носяць песні-прызнанні ўначы ля акон.

А яна —
Маладая ў сваёй прыгажосці.
Ні прызнанняў, ні песень не хоча яна.
Аднаго прычакаць бы ёй толькі у госці.
Ды з зямлёю яго абвянчала вайна.

Не згуляе вяселля той,
Хто гэтак абвенчан.
А яна ўсё чакае,
Верыць казачным снам,
Адганяе сватоў, што прарочаць:
Не вечна
Будзе доўгай каса, будзе яркай краса.

I даўно з хаты ў хату
І з вуха у вуха
Носяць бабы па вёсцы няўімольны прысуд
Застанецца яна назаўжды векавухай,
Нізавошта састарыць, загубіць красу...

Я не знаю,
Быць можа, і праўда, не трэба
Ёй, прыгожай такой, адзінокаю жыць.
Я ж яе разумею.
I вельмі хацеў бы
Вось такое каханне ў жыцці заслужыць

* * *

Другія
3 доўгіх падарожжаў
Дамоў,
Да любых у двары,
Што найдзіўней,
Што найдарожай,
Вязуць заморскія дары.

А я
3 далёкае дарогі
Табе на памяць прывязу
Падкову —
Месячык двухрогі —
I зорку —
Сінюю слязу.

I, не абмыўшы пот салёны,
На шчасце наша ці бяду,
Табе ў халодныя далоні
Свой лоб гарачы пакладу.

* * *

У прысадах цяністых
Я сустрэўся з табой,
Маёй светлаю, чыстай
Веснавою журбой,

Маёй ціхаю казкай,
Маёй першаю ласкай.

Тут мы часта хадзілі
Ля альтанак пустых,
Ціхім шэптам будзілі
Юных клёнаў лісты,

Новых сцежак шукалі,
Першых промняў гукалі.

А сягоння блукаю
Я адзін да святла
I прычыны не знаю,
Што з табой развяла,

Маім шчасцем пявучым,
Маім болем пякучым,

I усё, як калісьці,
У прысадах вясной:
Ліпкі ліпкае лісце
Парасправілі зноў,

Клёны росамі ззяюць,
Птушкі сонца гукаюць,
Росам зоры варожаць,
Успамінам трывожаць
Маё сэрца.

* * *

Месяц — жоўтая лодка —
Плыве між аблокаў.
Пахне мятай
Салодка-салодка,
Далёка-далёка.

У абвялых пракосах
Дрэмле ціша святая.
Твае цёплыя косы
Я няўмелай рукой расплятаю.

I з рамонкамі белымі
Уплятаю ў іх сцежку вузкую,
I лаўлю ашалела
Гарачыя мілыя вусны.

I цалую
I шыю, і локці...
А ва ўсім вінаваты
Месяц — жоўтая лодка —
Ды салодкая мята.



ЭЛЕГІІ СТАРОГА САДУ

Я зноў прыйшоў у наш зарослы сад,
Дзе пахне зазімкам і лісцем прэлым.
Ён не такі,
Як дваццаць год назад.
Ён,
Як і я,
Здаецца пастарэлым.

Мне вусцішна між яблыняў ступаць,
Страсаць з галін абуджаныя згадкі.
I за спіной не веснічкі рыпяць,
А памяці разгойданыя кладкі...

I

У ціхім садзе нашага дзяцінства
Даўно сабе звіваюць гнёзды птушкі.
I я нячаста ў сад хаджу,
Каб раптам
Няўклюднага падлётка не спалохаць.

А можа быць,
Я больш за ўсё баюся,
Што ўспырхне,
Нібы жаўранак вясновы,
Забытае імя дзяўчынкі мілай
У белай блузцы і спаднічцы сіняй,
3 чарнілам перапэцканымі пальцамі
I русаю худзенькаю касой?
Што, як яна жыве ў забытым садзе —
Абсыпаная рыжымі вяснушкамі,
Абстрыканая крапівой пякучай,
Цыбатая,
Нібыта бусляня?..
Чаго баюся —
Успамінаў смешных
Ці горкай і запозненай сустрэчы
3 юначаю неразгаданай тайнай
I першым неўсвядомленым каханнем?
Ды не,
Якое там было каханне!
Было няўцямнае зямное шчасце,
Што вось жыве дзяўчо на белым свеце,
I лічыць мяне дужым і прыгожым,
I з захапленнем на мяне глядзіць.
I я пераканаць яе стараўся,
Што я папраўдзе нейкі незвычайны,
Што я прыгожы,
Дужы
I разумны,
А быў няўклюдны
I дурны як бот.
Я пасмяяўся з той дзяўчынкі мілай
Па-хлапчукоўску жорстка і бяздумна —
3 яе вяснушак,
I з касы худзенькой,
I з нехаванай радасці ў вачах.
I я хадзіў, як певень, ганарысты,
Суровы,
Незалежны
I дасціпны,
I быў не варты нават шкадавання,
Не тое
Што яе няўцешных слёз...

Мы вельмі часта позна разумнеем...
Цяпер я ў сад заходжу асцярожна —
А што, як раптам хрусне пад нагою
Птушынае гняздо?..

II

Ты помніш сад,
Парэчкамі зарослы,
Дзе ля паркана быў куток таемны,
Куды ўцякалі мы з табой штовечар
Ад пільных матак і сяброў цікаўных?

Ты помніш?
Там нас хавала яблыня старая.
Мы слухалі маўчанне цёплай ночы,
I я нямеў,
Калі плячом гарачым
Ты прыпадала да майго пляча.
Там я аднойчы
Пры святле маланкі,
Як цуд, нікім не зведаны,
Убачыў
Твае блакітныя, як неба, вочы
I белыя, як яблыкі, калені.
На круглыя,
Як белыя налівы,
Клаў галаву я на твае калені
I піў каўшом Мядзведзіцы Вялікай
Тваё такое блізкае дыханне,
Наіўны і салодкі наш спалох.
I валасоў тваіх густая хмара
Мне засланяла і зямлю, і неба —
I гасла ўсё ў вачах,
I толькі вусны,
Твае сляпыя і сухія вусны,
Як месяц,
Прабіваліся праз цемру
I зноў вярталі мне ў душу святло...

Ты помніш?
Растуць парэчкі ў садзе,
Як калісьці.
А ля паркана —
Восеньскае лісце.
Сюды з табой штовечар мы ўцякалі
Ад пільных матак і сяброў цікаўных.
Тут пры святле маланкі я аднойчы Зірнуў табе ў спалоханыя вочы...

Стаіць пад ветрам яблыня старая.
Ні павуцінкі
На галінах голых...
А я вачамі маладымі бачу
Два белыя налівы...

III

Быў позні і туманны адвячорак.
Сад звонка лапатаў пасля дажджу —
Як быццам тысяча срабрыстых гномікаў
Саскоквала з галінкі на галінку,
З ліста на ліст,
А з лісця
На траву.
Я ў сад пабег
Паслухаць гэты вэрхал,
Палюбавацца,
Як цяжкія кроплі
Ляцяць свінцовым шротам на пясок,
А яблыні абмытыя стаяць,
Нібыта маладзіцы пасля лазні.
Па лужынах і ручаях імчаў я.
У сэрцы калацілася гарэзнасць,
I мне хацелася такое крыкнуць,
Каб цэлы свет,
Уражаны,
Пачуў.
Тады арліным хлапчукоўскім вокам
Я ўгледзеў іх пад вымаклаю вішняй —
Яны застылі ў доўгім пацалунку,
Як у палёце спыненыя птушкі.
Яны мяне не бачылі, не чулі.
I я падкраўся —
I зарагатаў,
Спалохаў тое светлае імгненне,
Якое ўжо не зможа паўтарыцца.
Я загалёкаў:

«Цілі-цілі цеста!..»
Улёг за імі шчанюком звяглівым.
і ўсё чакаў,
Як голас мой падхопіць
I панясе пад гулкім небам рэха.
А сад маўчаў.
Маўчалі змрочна кроплі,
Што на лістах званочкамі віселі.
А яблыня старая
Поўнай жменяй
Дажджу мне сыпанула за каўнер.
I я замоўк.
Як быццам спатыкнуўся.
Мяне спыніў цяжкі дарослы сорам.
Пачуў я раптам,
Як замоўк чамусьці
У шапатлівых кронах звонкі лопат,
Як стала ў садзе золка і будзённа.

Я дзякую,
Што ты маўчыш,
Мой сад...

Мой сад...



* * *

Скажы мне,
Скажы мне,
Што гэта было —
Адчаю імгненне,
У вечнасць імкненне,
Аб шчасці маленне,
Ці проста здзіўленне,
Ці проста
Зямнога кахання святло?

Скажы мне,
Скажы мне,
Што гэта было —
Ад гора збавенне,
Душы наталенне,
Прыход прасвятлення,
Ці проста збліжэнне,
Ці проста
Грудзей тваіх пудкіх цяпло?

Скажы мне,
Скажы мне,
Што гэта было —
Жыцця патуханне,
Ці смерці дыханне,
Ці неба ў абдымках зямлі
Калыханне,
Калі ні вяртання назад,
Ні адхлання,
А толькі
Рыдане,
Гарэнне,
Згаранне?..

Скажы мне,
Няўжо гэта з намі
Было?..



НЕЗНАЁМКА

Яна ішла сцяжынкай вузкай
Да вечаровага сяла.
I ветразем
Над сіняй блузкай
Касынка белая плыла.

Ішла няспешна і стамлёна,
Спакой дзявочы несучы.
I шаўкавістай пасмай лёну
Каса ляжала на плячы.

I ў затуманеным прасторы
Ці то ў душы маёй
Плылі
Вачэй бяздонныя азёры,
Крылатых броваў жураўлі...

Ах, незнаёмка, незнаёмка, Неспадзяваная бяда!
I прыпыніць цябе няёмка,
I адпусціць цябе шкада.

Калі яшчэ на сцежцы вузкай
Цябе сустрэну ля сяла?..
Як ветразь,
Над блакітнай блузкай
Касынка белая плыла...



* * *

Каля твайго паркана снег мяце,
Парыпвае азяблая ігрушына.
А я шукаю след твой зацярушаны,
Блукаю ў несканчонай маяце.

Завея рве свае пухавікі,
Па твары б'е халоднай белай лапай.
Мне хоць бы лёгкі ўзмах тваёй рукі,
Хоць бы прамень з твіаёй настольнай лямпы.
Мароз тваё акно замураваў.
Паміж табой і мною —
Шкло настылае.
Ты каля печы грэеш рукі,
Мілая,
А я б дыханнем іх адаграваў... я б

* * *

Яшчэ доўга на ўсіх раздарожжах,
Між чужых, незнаёмых людзей
Буду я табе сэрца трывожыць
Успамінамі кожны дзень.

I калі пацалунак нейчы
Раптам губы твае апячэ,
Ты успомніш:
А той, ранейшы,
Цалаваў усё ж гарачэй.

I, быць можа, на тых раздарожжах
Зразумець ты паспееш яшчэ:
Ад мяне уцячы ты можаш,
Ад кахання ж —
Ніяк не ўцячэш.

* * *

Табе, нібы прароку, веру,
Што пражывём шмат зім і лет.
I калі смерць мне грукне ў дзверы,
Я ператрушчу ёй хрыбет.

Ну, а калі не саўладаю,
Ты да мяне прыйдзі тады,
Прыгожая і маладая,
Як у юнацкія гады.

Падай мне рукі палахліва
I калі я ўсё ж упаду,
Дык у цябе,
Маёй цярплівай,
Маёй адзінай,
На віду.

* * *

Вы чуеце —
Чаромха расцвіла?
Гайда ў лясы,
У веснавыя нетры!
Раз'ятраныя, халастыя ветры
Гуляюць ад сяла і да сяла.

Чаромхавая бель —
Як цёплы снег,
Як незаплямлены вясельны вэлюм...
I галава ўжо кружыцца завельмі,
I так салодка вабіць першы грэх...

Заві сваю адзіную,
Заві,
Бяжы да мілых вуснаў напярэймы,
Ламай чаромхі душныя бярэмы,
Кідай вясну да ног сваёй любві.

I шчасцем спапялі душу датла
Рашуча,
Безразважна
I чароўна...
Ах, што ты робіш,
Горкая чаромха!
Навошта гэтак рана расцвіла?..



УСПАМІН ПРА НАЧЛЕГ

Лазім па арэшніку,
Бадзяемся па лесе,
Дзвіну на бераг цягнем у мокрых невадах.
А ў вачах —
Смугою —
Сіняе Палессе,
Нетаропкай Прыпяці бурая вада.

Асака высокая —
Зялёнымі штыкамі,
Забытымі шаломамі —
Пахучыя стагі.
I над зямлёю стомленай
Цішыня такая!
I месяц,
Як антонаўка,
Жоўты і тугі.

I жнівеньскія зоры,
Пахучыя,
Як дыні,
Сінія,
Нібыта верасы...
А ў чарнабровай нашай гаспадыні
Пахлі кменам рукі,
Мятай — валасы.
Нам яна выносіла кварту сырадою,
Аржаны акраец ламала напалам,
I частавала потым самагонкаю рудою,
I добрых сноў бязгрэшных на ноч жадала нам.

I вось мы цэлы месяц бадзяемся па лесе,
Дзвіну на бераг цягнем у мокрых невадах,
А ў вачах —
Смугою —
Сіняе Палессе,
А на губах —
Тугою —
Далёкай мяты пах.



* * *

Ты пазваніла мне з дзяцінства,
Далёкага,
Амаль забытага,—
I сэрца мне ўспамінам сціснула,
I сэрца спуджана забілася.

Няужо былое зноў вяртаецца
Няўжо навекі не памерлі
I клятвы даўнія,
I тайны,
I вернасць даўняя,
I вера?..

..У сэрцы
I ў мембране выстылай
Твой смех,
Як майскія грымоты...
Ты пазваніла мне з дзяцінства,
Далёкага
I незваротнага.

* * *

Зайздрошчу шчасцю юных закаханых,
Што так баяцца дотыку рукі,—
I ад яго грудзей
Адмежаваны
Яе грудзей тугія астраўкі.

Зайздрошчу іх святому аняменню,
Калі без слоў усё адчуць лягчэй,
I смешнаму, дзіцячаму няўменню
Хаваць пачуцці ад чужых вачэй.

Зайздрошчу іх наіўнаму спалоху,
Яшчэ незразумеламу агню,
Калі ўвесь свет змяняецца патроху
I дорыць азарэнне ўпершыню
I паміж кожным позіркам і словам,
Ужо зусім бяссільная,
Звініць
Напятая,
Як песня жаўрукова,
Збліжэння недазволенага ніць...



СУСЕДКА

Калі раніцай вёдрамі ляскала
I да рэчкі спяшала босая,—
Я цябе цалаваў краскамі,
Я цябе цалаваў росамі.

Калі ў поўдзень ішла палеткамі,
Маладога спакою поўная,—
Я цябе цалаваў кветкамі,
Я цябе цалаваў промнямі.

Калі ўвечар да весніц выйшла
I стаяла пад вішнямі колкімі,—
Я цябе цалаваў цішаю,
Я цябе цалаваў зоркамі.

Што, як ноччу ў акно пагрукаю,
Недасяжная і спакусная?..
Я цябе цалаваў думкамі,
А хачу цалаваць вуснамі.



* * *

Сотні раздарожжаў паміж намі,
Прывакзальны тлум
I шум травы.
Ды ўсё роўна над тваімі снамі
Я стаю —
Нядрэмны вартавы.

Месяцаву срэбраную сцежку
У руцэ трымаю, як прашчу.
Нават прынца казачнага ўсмешку
Да твайго акна не падпушчу.

А калі світанне
Ценем белым
Ляжа на прыціхлую ваду,
У разлуцы доўгай асмялелы,
Да цябе нясмела падыду.

Прыўзніму ўспамінаў грэшных дымку,
Дзе схаваў я ад чужых людзей
Сонейка заспанае —
Радзімку —
У лагчынцы белай між грудзей.



ЦІХІ ВЕРШ

Ціхая засень старэнькай альтанкі.
Ціхае шчасце —
Шэпат каханкі.

Ціхія гукі.
Цёплыя рукі.

Лісця чаромхі вячэрняя словедзь.
Вусны дыханне спалохана ловяць.

Сіняя ціша
Зоркі калыша.

Крылаў птушыных апошнія ўзмахі.
Святло патушылі шэрыя гмахі.

Чуеш,
Як б'ецца
Сэрца ля сэрца?..



* * *

Над лясамі самоты
Да цябе нацянькі
Паняслі самалёты
Мае аганькі.

Над зямлёю бяссоннай
На нябачным крыле
Колер шчасця —
Чырвоны —
Паплыў у імгле.

Над спакоем загонаў,
Над журбою людзей
Засвяціўся
Зялёны —
Весні колер надзей.

І з завоблачнай стыні
Апаў на лугі
Крыкам кнігаўкі
Сіні —
Ціхі колер тугі...



* * *

Схаваўся месячык за дрэвы.
Міргаюць зоркі-спарышы.
Тваё акно салодка дрэмле
У цёплай жнівеньскай цішы.

Я сон твой палахлівы чую,
Да раніцы паберагу
Тваю даверлівасць начную,
Тваю няясную тугу.

Не пабягу,
Як неба грымне,
За лесам рэха крактане
I грукнуць срэбраныя грыўні
Па незачыненым акне,
Як ломкае святло маланкі
На момант
Выхапіць з начы
Твае закрытыя фіранкі,
Каля паркана касачы.

Я сцерагчы ўсё роўна буду
Цябе,
Шчаслівую ад сну,
Сябе,
Цыбатага няўклюду,
I нашу першую вясну...



* * *

Сон мой сіні,
Салодкі верад —
У зацішку палян лясных
Зацвітае бахматы верас
Над цяжкімі слядамі ласіх.

Зацвітае.
I зноўку верыш:
Пад шырокімі лапамі хвой
Сцеражэ крэпканогую неруш
Баравік запаветны твой.

I бяжыць верасовай сцяжынкай,
Топча хмельны асенні мёд
Тая,
Лёгкая, як сняжынка,
Незабыўная,
Як крыгаход.

... Безнадзейнай, наіўнай верай
На далёкай юначай вярсце,
Сіні верас, бахматы верас
I сягоння яшчэ цвіце...



* * *

Плыве ў тумане вечар разамлелы.
I ў духаце чаромхавых завей
Шчыруе
Асмялелы,
Ахмялелы,
Бяссонны,
Утрапёны
Салавей.
Сок,
Сок,
Сок
Цёк,
Цёк,
Цёк -
Цур-р-р,
Цур-р-р,
Цур-р-р.
Ці-мох,
Ці-мох
Піў,
Пі-іў,
Піў.
У цяньку-у,
У цяньку-у-у
Аўдоц-цю,
Аўдоц-цю
Цмок,
Цмок,
Цмок
I ўцёк.
Маленькі птах уздрыгвае ад ветру, Падскоквае,
Нібыта на агні.
На цэлы свет вясковыя сакрэты
Апавяшчае ў гулкай цішыні.

I покуль ён
У гордай адзіноце
Раскідвае сярэбраны гарох,
Заснуць не можа сумная Аўдоцця
I курыць аж да раніцы Цімох.

* * *

Не баюся,
што нехта табе
аб каханні далдоніў,
Не баюся,
што нехта табе
пра нявернасць плявузгнуў,
Не баюся,
што нехта
да ног тваіх скарб валачэ, —
Твае плечы
чакаюць маіх
нецярплівых далоняў,
Твае вусны
чакаюць маіх
перасмяглых вуснаў,
Твае вочы
чакаюць маіх
пацямнелых вачэй.

Напляваць
на чужыя
залёты і клятвы!
Напляваць
на чужую
ману і пагрозу!
Напляваць
на чужыя
спакусы і грошы!
Хто там глупства,
Што ты мне — не пара,
Чаўпе?..

Я з табою,
як вольная птушка,
крылаты,
захмялелы ад шчасця,
ад шчасця цвярозы.
Я з табою
багаты,
разумны,
харошы...
Дык няўжо ты дазволіш ,
Каб стаў я нічым
Без цябе?..

* * *

Чуеш,
Наплывае цёплы гром?
Бачыш,
Зацвітае навальніца?
Не спяшайся ў свой зацішны дом
Ад сухога ветру зачыніцца.

Пачакай у садзе.
Не бяжы.
Хай знікае той,
Хто трэці лішні.
Не бяда,
Што летнія дажджы
Чохнуць з дрэў,
Як срэбраныя вішні.

Прытаіся на грудзях маіх.
I пад лопат вымытага лісця
Неба
Не зямлю,
А нас дваіх
Зыркаю маланкай перахрысціць.

* * *

Я не думаў пра вершы
Толькі што ты паробіш з душой,
Калі ў ёй,
Як вясновыя кветкі,
Прабіліся вершы?
I я з цэлым бярэмам
Да цябе
Без дазволу
Прыйшоў,
Свае тайны,
I страхі,
I надзеі ўсе
Словам даверыўшы.

Я паклаў іх табе на калені —
Бяры,
Рассыпай,
Варушы
I раскладвай —
Адчай і прызнанні,
Папрокі і лёсткі.
А захочаш —
На кожным
Задумліва паваражы,
Перабраўшы радкі,
Як вясёлых рамонкаў пялёсткі.

Я аддаў іх табе,
Самай гордай
3 сучасных багінь.
Ты скажы —
І яшчэ
Прынясу я ахвотна.
Можаш іх раздарыць.
Ды адзін
Літасціва
Пакінь —
Той,
Што, як васілёк,
Непрыкметны,
Блакітна-самотны...

* * *

Бязглуздая спрэчка.
Паспешлівы поціск рукі.
Глухое маўчанне.
Падкрэслены холад расстання.
І крокі заціхлі.
I выплыў туман з-за ракі.
I сэрца балела ў адчаі
Ажно да світання...

А ты хіба спала спакойна? —
Прызнайся сама.
I сэрца табе не кальнула
Туга шкадавання?
Калі не кальнула,
Дык, можа, яго і няма,
Маленькага сэрца,
Якое баліць ад кахання?..



НАПАМІН ХАЛАСЦЯКУ

Так спрадвеку павялося,
Што знайсці мы ўсе павінны
Свайго шчасця, свайго лёсу,
Свайго сэрца палавіну.

I пакуль ты адзінокі
Пасярод жыццёвай прозы,—
Ты як быццам аднабокі,
Несалідны, несур'ёзны.

Хоць дасведчаны і знаны
I жывеш на ўзроўні века,
Ты ўсё роўна без каханай —
Палавіна чалавека.

Як людзей ні судзіш строга,
Ды без жончынага вока
Ты яшчэ сябе самога
Разумееш неглыбока.

Так што вер наіўным вершам
I навек адно запомні:
Толькі любую сустрэўшы,
Станеш ты нарэшце поўны.

Ды глядзі
(I так бывае),
Каб цябе не падлавіла
Дарагая, дзелавая,
Ды чужая палавіна.



* * *

Бег да цябе праз буран і імжу.
Поўз да цябе з летуценнем і скрухай
Болей маўчаць не магу.
Я скажу.
Ты мяне ўважліва толькі паслухай.

Вуснамі смелыя словы ляплю,
Цяжка і горача іх выдыхаю:
Чуеш, каханая? —
Верна люблю.
Чуеш, любімая? —
Шчыра кахаю.

Можаш пасля адмахнуцца —
«Бывай!»
Можаш пасля адвярнуцца сурова.
Толькі даслухай,
Не перабівай.
Як мне баліць маё кожнае слова!

Вуснамі смяглыя вусны лаўлю
I перад вечнаю тайнай сціхаю...
Чуеш, каханая,—
Верна люблю.
Чуеш, любімая,—
Шчыра кахаю...

* * *

Каля бярозак беланогіх
Рабіны стройныя стаяць.
I стала торнаю дарогай
Сцяжынка вузкая мая.

I нашы клёны разрасліся,
I хуткаплынныя гады
Пазамялі апалым лісцем
Мае хлапечыя сляды.

За сіняватаю імжою
Ля нашай згубленай вярсты
Каханне новае, чужое
Збірае жоўтыя лісты.

А нам з табой упарта сніцца
Сцяжынка вузкая мая,
Бярозак юных завушніцы,
Рабін зялёная сям'я.

* * *

Паваражы,
Паваражы
На далані задубленай.
Што наварожыш,
Не кажы —
Я сам усё задумаю.

Паваражы,
Паваражы
На вуснах нецалованых.
Вузлом на памяць завяжы
Сцяжынку вечаровую.

Паваражы,
Паваражы
На чубе ускудлачаным
I на плячо мне палажы
Сваю руку гарачую.

Не захінайся,
Не бяжы,
Спыніся каля ганачка.
Паваражы,
Паваражы,
Бялявая цыганачка!..

* * *

Любая,
Ты засланіла свет
Шэры,
Аднастайны
I будзённы —
Электрычак цесныя вагоны,
Мокрыя, цяжкія парасоны,
Душны непрыбраны кабінет,
Гуд аўтамабіляў манатонны
Быццам бы расталі неўпрыкмет.

Любая,
Ты расчыніла свет,
Рознакаляровы
I ўрачысты —
Звонка дождж раздорвае маністы,
Сінява застыла ў шыбах чыстых,
Ловіць жвавых «зайчыкаў» паркет,
Электрычка кліча галасіста
На лясны прастор —
За ёю ўслед.

Свет запаланілі перамены.
Матылёк успыхнуў на акне...
Гэта ты
Прыветна і праменна
Раніцой зірнула на мяне.

* * *

Навек з табою нас жыццё звяло.
I мы ніколі між сабой не дзелім
Усё, што маем,—
I дабро,
I зло,
I цень трывогі,
I святло надзеі.

Што нам дзяліць найлепшае з дзівос,
Якое нават смерць забраць не ў стане? —
Зямное непаўторнае каханне
Адно на двух нам даў шчаслівы лёс.

Як раніцу з берасцяной трубы,
Яго мы п'ём —
I ўсё нам мала, мала.
Нам ні дзяльбы,
Ні здрады,
Ні кляцьбы
Яшчэ зязюля не накукавала.

I сняцца нам
Палянкі дзён сваіх
Адным неадцвітаючым надзелам.
I мы нічога на дваіх не дзелім.
Мы ўсё заўсёды
Множым на дваіх.

* * *

Хто мудрэйшы быў —
Адам ці Ева,—
Мы не будзем усчыняць садом.
Дзякуй ім,
Што адшукалі дрэва
З грэшным і спакуслівым пладом.

Што спалох пераступілі смела,
Нецярпліва згледзелі ў галлі
I сарвалі
Яблык недаспелы,
Надкусілі,
Нам перадалі.

Пэўна,
Мудра ўсё зрабілі продкі,
Калі столькі часу ўсім наўздзіў
Яблык той,
I горкі,
I салодкі,
Нам яшчэ аскомы не набіў...

* * *

Жанчын прыгожых трэба берагчы
Ад пошласці,
Каварства
I знявагі,
I ад мяшчанскай зайздрасці і звягі,
I ад залішняй ветласці і ўвагі,
I ад рукі нахабнай на плячы.

Яны прыйшлі на грэшную зямлю,
Як сны і летуценні залатыя,
Жаданыя
I трошачкі святыя,
Нязнанага суладдзя панятыя,—
Святлом напоўніць вечнае "люблю".

Не дайце іх зняславіць і запляміць,
Не рвіцеся ўчыняць над імі суд.
Хай горда па зямлі яны нясуць
Вясны юначай радасную памяць,
Зачаравання невыказны цуд...

* * *

Непрыгожых жанчын не бывае.
Паглядзі —
Вунь насустрач ідзе
Асляпляльная,
Баявая,
Як маланка,
Як выклік нудзе.
Ці плячом павядзе,
Ці брывамі —
Абрываецца
Сэрца на міг,
Як світальнай расой аблівае,
Ад халоднай зямлі адрывае
І ўзнімае да зор агнявых.

Непрыгожых жанчын не бывае.
Паглядзі —
Вунь насустрач ідзе Сарамяжліва-
Снегавая,
Як лілея на ціхай вадзеі
Вочы ўзніме —
I сінь палявая
Павявае
Лагодай такой,
Што глухая трывога сплывае,
I пяшчота душу спавівае,
I прыходзіць
Шчаслівы спакой.
На жніве,
Ля ракі,
У трамваі —
Паглядзі —
Прыгажунь не злічыць.
То — нібы сон-трава баравая,
То – як зорка Венера ўначы...

Непрыгожых жанчын не бывае.
Проста шмат невідушчых мужчын.

* * *

Назіраю ўпотай
За табой,
За табой.
Суцішаю работай
I сум свой,
I боль.

Сню і думаю ўпарта
Пра цябе,
Пра цябе.
Як нядрэмная варта,
Мая мара жыве.

Да бяссоннай пакуты
Табою,
Табой
Я пакорна прыкуты
Надзеяй слабой.

О, не рві мае путы!
Я сцярплю гэты боль..



РЭЧАЧКА-ПЯТЛЯНКА

3 вечарынкі-пагулянкі
Я сваю красуню вёў
Каля рэчачкі-пятлянкі,
Ля чаромхавых гаёў.
I вада вірыла смела
I дражнілася са мной:
То наперадзе шумела,
То звінела за спіной.

Ну адкуль такая сіла? —
Адцягнула ад сяла,
Закружыла,
Закруціла
I да лесу прывяла.
Дзе там сцежка,
Дзе палянка,
Дзе туману сіні дым,
Нават рэчачка-пятлянка
Не дазнаецца аб тым.

Да пары
Без дай прычыны
Не прызнаемся мы ёй,
Колькі зорак палічылі,
Колькі ўчулі салаўёў,
Дзе праседзелі да ранку
I шапталіся аб чым,
Разам з рэчачкай-пятлянкай
Мы пакуль што памаўчым.
Хоць няпрошанаю сведкай
Неадступна —
Вось бяда —
Не драмала, як суседка,
Булькатлівая вада.
Ды не дай Бог —
Нечаканка,
I ў каханкі ля варот
Наша рэчачка-пятлянка
Зробіць рэзкі паварот...



* * *

Як хочацца вярнуць усё назад:
I маладосць,
I салаўіны сад,
I закаханы позірк той дзяўчынкі,
Якую міма ветрам пранясло,
I неба без адзінай аблачынкі,
I на ружовай завадзі вясло.

Але ад пылу пацямнелі далі.
Сад высеклі.
Сцяжынкі затапталі.
Прайшлі дажджы шырокой паласой.
I юны рыцар
Тонкую дзяўчынку,
Сустрэўшы на аўтобусным прыпынку,
Ад скразняку хавае пад крысо.
I мкне маторка па рацэ імкліва...

I гэта ўсё, вядома, справядліва.
I сумна гэта.
Вельмі сумна ўсё...

* * *

Мне не забудзецца ніколі,
Як у азёрнай старане
Гуло сяброўскае застолле
I ты глядзела на мяне.
I сэнс,
I тайна,
I надзея
Былі ў бязладнай гамане,
Бо за сталом вясна сядзела
I ты глядзела на мяне.

Усё тады было дарэчы:
I драч ,
I юшка ў чыгуне,
І плыў туман над соннай рэчкай
I ты глядзела на мяне...

Яшчэ не раз мне па-юнацку
Твой позірк знічкаю мільгне.
Хаця б на міг,
Хаця б знянацку
Зірні здалёку на мяне!

* * *

Не знаю ,
Гэта добра ці нядобра,
Ды што хаваць мінулыя грахі —
I мне таксам а міні даспадобы,
Хоць я ім запазніўся ў жаніхі.

Зноў прымушае здзіўлена спыніцца
Жаночы цуд,
Як гэты свет,
Стары .
У цесным калчане міні-спадніцы
Дзве юныя нагі —
Як дзве стралы.

I плёткі — міма.
Забабоны — міма.
І цокаюць
Па сонным сэрцы
Лодачкі.
I мілая дзяўчына ў моднай міні —
Як чарачк а крыштальная на сподачку.

I чырванеюць посныя персоны.
I адарваць вачэй не можа Бог
Ад лёгкага,
Як хмарка,
Парасону
Над грэшнай пара й загарэлых ног.

Пад пошласць — міны.
Пад святошасць — міны.
Аж крэкча цынік качкаю падсаднаю.
А стройныя дзяўчаты ў смелых міні —
Як строгія цюльпаны ў палісадніку.

I цёплы вецер ім каленкі мые.
I я без шкадавання і трывог
Гляджу,
Як небу адкрываюць міні
Зямную прыгажосць дзявочых ног.

* * *

Патухаюць, цямнеюць высі.
Зоркі ўспыхваюць над сінявой.
Да пляча майго прыхініся
Залатою сваёй галавой.

Чуеш вецер
I чуеш вечар ?
Чуеш,
Ціха шапоча сад?
На твае худзенькія плечы
Асыпае ноч зарапад .

Гэта я табой вечарую,
Туманамі цябе чарую,
Васількоў шапатліваю моваю
Зачароўваю,
Зачароўваю,
Роснай сцежкайю,
Рэчкай ціхаю
Закалыхваю,
Закалыхваю...

I ад рук няўмелых, нясмелых
Не схаваешся ты нідзе.
Поўня белая
Яблыкам спелым
На далоні твае ўпадзе.
Ты шапнеш мне адчайныя словы
Што шаптаў табе ўчора я ,
Вечаровоя,
Зачарованая,
Закалыханая
Мая.

* * *

Я за тваім плячом не разглядзеў
У доўгую хвіліну развітання,
Што за вакном —
Змярканне ці світанне,
Ці месячная ноч,
Ці хмарны дзень.

Было адно імгненне на дваіх.
Было адно спякотнае дыханне.
I вусны —
Як кругі выратавання,
Калі ў бяссіллі мы шукалі іх.

Быў шэпт твой непрытомны:
«Дарагі...»
I неслухмяных рук перапляценне —
Як крылы птушак,
Што не даляцелі
Да выраю
I ўпалі на лугі.

I захлынуўся і спыніўся час,
I ты прынікла да мяне адчайна...
Я добра помню ўсё,
Што нас злучае.
I ўсё забыў,
Што разлучыла нас.



ЭЦЮД РЭЎНАСЦІ

Нядаўна быў я чысты,
Як дзіця,
Не кранутае цвіллю недаверу,
I чалавеку верыў больш, чым зверу,
I кожны дзень чакаў я адкрыцця.

О Божа мой,
Як ты змяніла ўсё,
Як зруйнавала свет сваёю здрадай!
Цяпер я менш тваёй усмешцы рады,
Чым позірку прыручаных ласёў.

Цяпер я лепей птушкам занясу
Маю,
Табой адпітую,
Пяшчоту.
Хай п'юць з маёй далоні,
Як расу,
Ні кроплі не пакінуўшы на потым.

Нічога не чакаю я,
Ані.
Хай зерне шчасця склёўвае сініца...
Чаму дала ты права мне ўсумніцца
У вернасці людской і дабрыні?..



* * *

Сябе да адзіноты прывучаю,
А шэпт твой горкі ўсё па сэрцы б'е,
Як жураўліны кліч,
Як крык адчаю:
"Я так засумавала без цябе!"

Навошта зноў?
Усё даўно забыта,
Закрэслена маршчынкай на ілбе,
Я нашых сцежак болей не разблытваў —
Рассек
I за сябе,
I за цябе.

Ды толькі над разлівам іван-чаю,
Над палыном ссівелым
У журбе,
Як жураўліны кліч,
Як крык адчаю,
Плыве:
"Я так сумую без цябе!"

* * *

Я ніколі наш сад не забуду,
Дзе сінічкі ўзляталі гурбой,
Дзе, як вечнаму весняму цуду,
Мы дзівіліся бэзу з табой,
Дзе аддаў табе ў рукі пастронкі
Ад свайго залатога ярма,
Дзе свае запаветныя гронкі
Раніцой для цябе адламаў...

Тое ўсё —
Як за дальняй гарою.
Ды, знябыўшы і сум, і бяду,
Я аднойчы
Асенняй парою
Да забытага бэзу прыйду.

Будзе мокры лісток целяпацца.
Будзе стынуць пад ветрам шчака
Будуць доўга
Азяблыя пальцы
Маладую галінку шукаць...



РАЗВІТАННЕ 3 ВЕРАНІКАЙ

Максіму Багдановічу

Читать дальше

Похожие книги на «Чытаю тайнапіс вачэй»

Представляем Вашему вниманию похожие книги на «Чытаю тайнапіс вачэй» списком для выбора. Мы отобрали схожую по названию и смыслу литературу в надежде предоставить читателям больше вариантов отыскать новые, интересные, ещё не прочитанные произведения.


Генадзь Бураўкін: Жураўліная пара
Жураўліная пара
Генадзь Бураўкін
Ніна Мацяш: Ралля суровая
Ралля суровая
Ніна Мацяш
Уладзь Лянкевіч: 70% вады
70% вады
Уладзь Лянкевіч
Леанід Дайнека: Вечнае імгненне
Вечнае імгненне
Леанід Дайнека
Генадзь Бураўкін: Паміж зоркай і свечкай
Паміж зоркай і свечкай
Генадзь Бураўкін
Генадзь Бураўкін: Узмах крыла
Узмах крыла
Генадзь Бураўкін
Отзывы о книге «Чытаю тайнапіс вачэй»

Обсуждение, отзывы о книге «Чытаю тайнапіс вачэй» и просто собственные мнения читателей. Оставьте ваши комментарии, напишите, что Вы думаете о произведении, его смысле или главных героях. Укажите что конкретно понравилось, а что нет, и почему Вы так считаете.