Людміла Рублеўская - Дагератып

Згодна павер’яў байнінгаў, аднойчы поўня апусцілася на зямлю, i яе злавіла жанчына. Нябёсная госця вырвалася, але на яе паверхні засталіся тлустыя плямы ад жаночых пальцаў.

Зразумела, поўня ў байнінгаў, маленькага дзікага народа аднаго з астравоў Новай Гвінеі, была мужчынскага полу. А значыць, сэнс адзін: жанчына - гэта бруд і небяспека быць злоўленым.

Багуслава ледзь не прыбіла тады, у сталоўні, Каганецкага, які, пасміхаючыся, распавёў гэтую гісторыю, час ад часу дэманстратыўна пазіраючы на непамытыя кубкі, пра якія Адзіная-У-Кампаніі-Кабета і не думала паклапаціцца.

I зараз поўня пасылала на зямлю нябачныя хвалі з-за шчыльных хмараў, якія для яе не больш, чым павуцінкі для паляўнічага, што шыбуе па лясной сцежцы. Час “цыганскага сонца” ва ўсе эпохі лічыўся спрыяльным для ўсялякіх нетутэйшых праяваў. І цяпер у доме штось грукатала, разбівалася... Але не воляю прывідаў. Відаць, гаспадар зацята нішчыў спадчыну. Абкурыўся ці нанюхаўся, відаць...

Пры гэтай думцы Багуце страшэнна захацелася курыць. І хацелася зрабіць гэта на свежым паветры, дзе не смярдзіць склепам і адсырэлымі пярынамі. Фатографка не цярпела замкнутай прасторы ад часоў пансіёна. Яна нават устала і патузала рамы вакна, за якім усё гэтак жа бушавала залева: марна. Іх не расчынялі, магчыма, з часоў чырвоных абцасаў і пудраных парыкоў. Выйсці ў калідор? Забаронена...

Дзесьці пачуўся звон разбітага шкла, а потым - стрэл. Стралялі ў доме, з ружжа - механічна вызначыла Багута. Трохі счакала - ніводныя дзверы не рыпнулі, ніхто з яе спадарожнікаў не наважыўся праверыць, што здарылася, хаця, мусіць, і папрачыналіся.

Ну і хай сабе ляжаць. Багуславу заўсёды злавалі правілы і забароны, навязаныя ёй чужымі людзямі. Калі б Бог слухаў пастуха, уся чарада паздыхала б. Нігілістка прыхапіла цыгарэты, абхінулася шаллю і рашуча паклала руку на мядзяную ручку дзвярэй, зробленую ў выглядзе... не, не ваўчынай морды, а звычайнай ружы. Галоўнае - рухацца бязгучна.

Ну а калі ўжо апынулася ў калідоры, парушыла правілы - дык якога лесуна хавацца? І Багуслава, намагаючыся ўсё-ткі ступаць ціха, адправілся туды, дзе грукатала, ірвалася і страляла і адкуль цягнула смуродам сярэдняй велічыні пажарышча.

У каміне “шаманскага” пакоя палаў агонь. Языкі полымя ледзь не выскоквалі вонкі, узбуджаныя багатай здабычай. Граф у кашулі і скураной камізэльцы сядзеў перад камінам проста на разасланай на падлозе мядзведжай скуры, спінай да дзвярэй, меланхалічна браў з гімалаяў дзядоўскіх і бацькоўскіх экспанатаў, што грувасціліся па левую руку ад яго, па адной рэчы і скормліваў агню. Быццам качагар, які пільна падтрымлівае агонь у топцы парахода, што плыве скрозь начную буру. Прыстаўленая да сцяны, адпачывала сякера, з дапамогай якой занадта вялікія прадметы бесцырымонна распалавіньваліся. Шкло ў створцы аднаго з вокнаў было разбітае, у пакой заляталі парывы мокрага ветру і шум дажджу. Ружжо, што стаяла злева ад вакна, сведчыла, што стрэл не прымроіўся.

Граф трохі павярнуў галаву, рэзкія цені падкрэслілі абрысы запалай шчакі, выліцы, упартага падбароддзя прадстаўніка эксплуататарскага класу.

- Так і думаў, што калі і з’явяцца праблемы, дык з вамі, мадэмуазэль. Вы проста не ў стане трымаць слова?

- Я хачу выкурыць цыгарэту, - халодна цэдзячы словы, прагаварыла Багута, звыкла чапляючы на сябе маску - на гэты раз яна пераймала адметную паненку, якую пабачыла ў піцерскай багемнай кавярні. Тая заўсёды прыходзіла ў чорнай сукенцы шчыльна па фігуры, у гаржэтцы, з падведзенымі сурмой вачыма, рухалася лена і ўладна, а калі курыла, манерна трымаючы муштук, выцягвала доўгую шыю, быццам змяя рыхтавалася ўджаліць.

Струменьчык дыму цыгарэты спалохана выцягнуўся ўбок ад павеваў мокрага ветру.

Граф неахвотна ўзняўся з падлогі і стаў перад госцяй - здаецца, наркатычнае ап’яненне ў яго зменшылася, толькі стома ды туга ў рысах.

- Як бачыце, тут нават крэсла няма, вам прапанаваць. Дымна. І вакно разбітае. Ідзіце курыць у свой пакой.

- Затое попельніцы не трэба, - працягнула Багута і дэманстратыўна стрэсла попел проста на падлогу, засмечаную, як пасля візіту рабаўнікоў.

Пан Шымон злосна паглядаў на нахабную паненку, заўважна нервуючыся.

- Дакурыце - і сыходзьце. Вы не павінны тут быць.

І вярнуўся на сваё месца перад камінам, дэманструючы нежаданне падтрымліваць нават бачнасць этыкету Падумаеш! Багуслава ўселася на падлогу непадалёк, дацягнулася вольнай рукой да кучы экспанатаў, ухапіла нейкі скураны скрутак і шпурнула ў агонь. Скрутак затрашчаў, задыміў, стаў курчыцца, як жывы... А што, можа, у ім злы жрэц калісьці зняволіў беднага духа? Каганецкі скасавурыўся, сціснуў сківіцы, але нічога не сказаў.