Сакрат Яновіч - Самасей

— Гэты пажар будзе камусьці каштаваць! Не такая гэта дробязь, як сім-тым здаецца...

— Чаго ж вам трэба ад мяне?

— Мне?! Я так сабе, па-сяброўску... Мы ж ні ў чым не вінаватыя.

— Выбачайце, але я заняты, — тузанула Андрэем.

Не слухаючы дапушчэняяў Мядуновіча, ён пакіраваў у секцыю транспарту, пакідаючы яго за сабою.

У кантору секцыі трэба было пераходзіць цераз дзядзінец, на якім шафёры звычайна гультаяць, выпучыўшы грудзі на сонца. Адзін з іх перапыніў Андрэя і, азірнуўшыся, паведаміў:

— Капітан выпытвае пра вас.

— I што ж ён даведаўся?

— Не кажа, — не ўлавіў, мусіць, кпінкі ён.

— Дзякую вам, — Андрэю стала не па сабе. — Забаўная гэта следчая міліцыя, Той жа капітан выпытваў мяне — не адгадаеце! — пра вас! А яшчэ і пра тое, чаму намеснік галоўнага бухгалтара заварвае чай галоўнаму, падперазаўшыся хвартушком, бы педэраст! Так і назваў: падперазаўшыся, быццам чысценькая к... хах-ха-ха-ха... Га-га-га-га...

— Пра мяне! — шафёр увесь зніякавеў.

— Ага, — змахляваў яму Андрэй. — Па-мойму, гэта досыць нармальнае.

— А пра што?

— Выпытваў?

— Але.

— Ці выпіваеце, ці да дзяўчат, гэ-гэ-гэ-га-га-га-га... А пра мяне дык — што?

— Як часта бывалі ў загадчыка аддзела; у якіх адносінах з ім? Значыць: у сяброўскіх ці толькі ў службовых... Ну, і ці не пасварыліся вы з ім?

— Глупствы, — Андрэй выслухаў пільна, хоць і прыкідваўся абыякавым да казанага. — Не турбуйцеся ні пра што, грамадства наймае міліцыю, каб яна лавіла паскуднікаў, а мы ёй дапамагаем. Вы жанаты?

— Не-а, — у шафёра пакасіўся зрок.

— Ну, дык зычу вам прыгожай ды гарачай дзяўчыны, такой, што добранька вывучана ахвярыстымі набабнікамі. Бо што з тае прыгажосці без юрлівасці, ха-хэ-га-га-га...

— Дзякую вам, пан начальнік, за пажаданні.

— Няма за што. Бывайце.

У секцыі транспарту Андрэй выпісваў звесткі аб перавозе тавараў за чвэрць года. Перапісваючы слупкі лічбаў, падумаў, што, мабыць, так выглядаюць шыфраваныя дэпешы...

Высоўвалася яму няяснае.

Увечары, нягледзячы па адліжную пагоду, Андрэй надзеў пальчаткі і ў газетных кіёсках, ля скрыжаванняў, купляў паштовыя маркі, канверты, часопісы, газеты. Вярнуўшыся ў будынак дырэкцыі, дзе карпеў над той справаздачай, зачыніўся на ключ і, не скідаючы тых пальчатак, пашукаў клею, пачак нераспячатанай машынапіснай паперы, ножніцы. Зацягнуў акно.

З загалоўкаў у газетах выразаў літары і цэлыя словы.

Клеіў ён ананімку.

«У дырэкцыі — безнадзейна. Дырэктар глядзіць грошай. Пазбыўся тых, хто думае катэгорыямі інтарэсаў фірмы і грамадства...»

Далей Андрэй выклейваў тэкст у тэлеграфным варыянце. Каб менш працаёмка.

ЗАГАДЧЫК НЯВЫГАДНЫ ДЫРЭКТАРУ ЗАГАДЧЫКА ПАДПАЛІЎ КАДРАВІК АД КАДРАВІКА НІТКІ ДА ДЫРЭКТАРА ЗАГАДЧЫКА АКАМПРАМЕТАВАНА ПАГАВАРЫЦЕ З ШАФЁРАМ ДЫРЭКТАРА ПАВІНЕН ВЕДАЦЬ З ПРЫБІРАЛЬШЧЫЦАЙ КАХАНКУЕ ІМ

Колькі з гэтым сумятні! Андрэю разбалелася галава. Канверт з ананімкай ён апусціў у паштовую скрынку, што на рагу Пекнай. Уночы...

Загадчык не з'яўляўся.

— Хварэе, — тлумачыла сакратарка, калі Андрэй заявіўся ў яе з завершанай справаздачай. — Заўтра павінен быць.

— Я пакіну ў вас.

— Добра. Я перадам.

За фіранкай панікавала муха. Білася аб шыбу, каб вылецець — на снег, дзе загінула б.

— Пакіньце мне, калі ласка, справаздачу, а я перадам яе пану загадчыку, як толькі ён з'явіцца на работу, — паўтарыла яму сакратарка.

I ўважліва паглядзела ў непрысутныя вочы Андрэя. Ажыў тэлефон.

— Прабачце, — сакратарка, павярнуўшыся бокам да Андрэя, падняла трубкуі — Так, пан Антошка ёсць тут.

Яго зноў прасілі ў дырэктараў кабінет.

«Хіба ж не ў сувязі з ананімкай, чорт вазьмі? Наўрад ці дайшла яна ад учора...» — Андрэй сумняваўся.

Выпеставаная ім паперка, аднак жа, ляжала на стале перад капітанам.

— Што гэта? — скрывіўея Андрэй, калі капітан усунуў яму ў далонь паперчыну. — Ананімка, ці што?

Той пыхкаў дымам, злічваў хмурынкі.

Авдрэю ад грудзей разлівалася па целе гарачыня.

— Захацелася задаць сабе столькі гаротнай працы, — парушыў сваё бязмоўе капітан. У безасабовасці сказанага Андрэй усё-такі знайшоў прагалінку сабе.

— Ну, — шчыроўна адгукнуўся. — Нямала: выразаць, наклеіць, дапасоўваць, падбіраць, страхацець... Амаль мастацтва! — яшчэ слова і — ён не стрывае, узляціць з крэсла, пабяжыць, а з калідора...

— Так, — значна пацвердзіў капітан, як бы з нуднасцю, і забраў тое назад.

На падваконнік сеў верабей і зазірнуў усярэдзіну. Звочыўшы Андрэя, фыркнуў кудысьці чорцікам.