Сакрат Яновіч - Самасей

Сёй-той пакрыёму выціраўся. Ад дырэктара выйшлі чужыя.

— Уваходзьце, калі ласка, — наказана чакаючым. Праціскаліся ў кабінет, як тыя авечкі ў вароты, калі падганяе іх сабачук. Бітком.

— Прашу вас, панове, сядайце, — дырэктар устаў з-за падаўгаватага стала і запрашаў.

Усе пацішэлі, як парасяты, лежачы ў нагрэтым пяску, радочкам.

Сярод нас, панове, ужо здаўна наглядаецца культ бездапаможнасці. Кажучы вобразна, мы выглядваем манны з нябёсаў. Нашы дзеянні родам з добрых намераў, але мы не даводзім іх да фінальнага канца, спасылаючыся на дрэнныя ўмовы.

Далей так працаваць і жыць нельга!

Трэба нам разбураць алтары бяссілля! Трэба катэгарычна заахвоціць да актыўнасці тых супрацоўнікаў, якія моляцца перад імі. Выгадней — рэч ясная — чалом біць, чымсьці змагацца. Манахам гэтай новааб'яўленай рэлігіі жываты да падбароддзяў дастаюць ад гультайства. Дарэчы будзе, аднак, тут заўважыць, што ў сваіх прыватных захадах яны выяўляюцца атэістамі і, пасля службовага часу, сквапна абмінаюць узведзеныя самімі ж святыні немагчымасці...

Вельмі слухалі дырэктара.

...Вось у справах, якія датычаць уласнай кішэні, у нашай установе знаходзяцца майстры арганізацыі ўсяго, чаго душа зажадае! Калі ж спатрэбіцца дабіцца нечага на карысць прадпрыемства, дык выходзіць, што ні ў кога няма таленту, каб эфектыўна задзейнічаць. Умеюць адно швэндацца да мяне са скаргамі...

Андрэя працінаў энтузіязм.

— ....Мяне не цікавяць жалі. Мяне цікавяць вынікі, праца! Калі ласка, менш наракаць, а больш рабіць...

Дырэктар, на дзіва, даволі бяздарна навязаў да таго ж будзённага і малаважнага. Андрэю запамяталіся ўваходжанне ў рассветлены кабінет і тая тырада, пра якую пад канец нарады яму падумалася, ці часам гэта не быў жарт.

«Шэф займаецца дробязнымі непаладкамі. Цікава, ён вымушаны займацца імі ці імкнецца гэтым звычайна некага абезаўтарытэціць? Скажам, эагадчыка аддзела? гэту здагадку Андрэй такжа насіў у сваёй памяці. А вось пра галоўнае, дзеля чаго быў і ён пакліканы,.— аніяк!

Андрэя начэкваў супрацоўнік, ардынарны цікаўлівец, асобень з меданоснай ветлівасцю.

Ён нават не даслухаў расказанага Андрэем.

— Я, ведаеш, здзіўляюся пранікнёнасцю дырэктара, —гэтак той мёд. — З яго удумлівы, маштабны знаўца...

Андрэй не важыўся бесцікавець.

— ...З ім адно горы варочаць! Ён, ведаеш, выслухае, падыскутуе і не забаіцца прызнаць табе рацыю...

Слухаў амаль з фізічным болем.

— ...Нам усім надта пашанцавала мець такога кіраўніка фірмы. Я, ведаеш, не ўяўляю сябе без дырэктара! I, між намі кажучы, гэта чыстая ісціна... Але, ведаеш, не кожнаму, вядома, ён прыйшоўся даспадобы... не кожнаму...

— Так. Гэта так, — Андрэй; «Трэба паслаць яго правесці інвентарызацыю ў складзе вадкіх тавараў». — Я, забыўся сказаць табе, што трэба тую інвентарызацыю...

— Іду, — адказаў мёд, Мёд Медуновіч.

Ён завастрыў алоўкі і ўкамплектаваў фармуляры. Прыхапіў з сабою бутэрброд, з маслам і жоўтым сырам.

Андрэй жа панурыўся ў газету. У таго Медуновіча знаходзіў нешта з раба, якога не сперша і з размаху білі і якраз — перасталі. I яшчэ чарку далі.

На зыходзе дня Медуновіч прытэпаў з інвентарызацыйнага перапісу, каб сабрацца да выхаду.

— Чым больш, ведаеш, думаю я пра дырэктара, тым мацней пераконваюся, што без яго, ведаеш, прапалі б мы, як мышы ў пажар...

Абарваў яму:

— Ну, дарагі, набалбаталіся, — сказаў, прыкідваючыся заспяшаўшым. Зіркнуў на гадзіннік: «Куплю сабе пасачак яснага колеру, як манжэты кашулі». Развітаўся: — Сёння зарабілі мы на хлеб.

З гэтага часу пабойваўся Мёда Медуновіча. Мо і зненавідзеў? Не, усяго трусаваў!

— Мілага вечара! — пажадаў Медуновіч.

— Узаемна, — адказаў, намагаючыся данесці ўсмешку прыветнасці да дзвярэй, каб вытрасці яе ажно ў калідоры.

Бушавала без апамятунку завея, у якую, у цёплым адзенні, незвычайна прытульна: хоць вазьмі ты ды ляж на грумак і засні сярод ашалелай беласці. Вецер утвараў снягурныя постаці. Папіхаў у плечы, са скавытаннем: нуу-у-у-ууу-у-у-уууу-у-ууу-у!!!

Андрэй зайшоў у магазін мужчынскай моды.

Яму падалі гарнітур зеленаватага адцення. На яго фігуры, выцесанай з нечага грубага і мажнога, сядзеў ён амаль элегантна.

Снавалі пакупнікі, пераважна прыцэньваючыся. За зашклёным уваходам размаўлялі жанчыны. Яны адступілі ўзбоч, калі Андрэй выходзіў.

Чарнявейшая ўглядалася ў яго, яшчэ прыгожая і ў густоўным плашчы. Трымала яна пакунак. Яе цёплыя валасы, укладзеныя ў гаспадыньскую прычоску, ледзь прыкметна парадзелі. Пад вачыма — прыкрыя мяшэчкі, на мяжы нестарога аблічча. Позірк усё-такі не прыгас, мо толькі крыху — стаміўся? Гарачэла гарэзлівасцю, ды не легкадумнасцю. Усмешка — з зубоў, бы пахіснутых штыхецін у здаровым плоце. Белыя, ды ўжо без той асляпляльнай белізны, пры якой несур'іёзна было б гаварыць аб зубных лекарах. Можа, вусны і барада падказвалі, што маладосць ужо выцвіла. Але яны без таго грубіянства, якое — звычайна — як непазбежнасць у старэючых знаёмых.