Бона.
Што ў Вільні робіцца? I як там каралевіч?
Мнішак.
Жыве, як і належыць маладым.
Вясёлы баль змяняецца банкетам,
Банкет затым змяняецца на баль.
Ды ўсё ж часцей бывае паляванне.
Бона.
Мнішак.
Без рызыкі, вядома.
Зуброў ён лічыць сімвалам і іх
Ніколі не чапае, а касулі,
Ласі, алені, козы, вепрукі…
Для рыцара ці будуць небяспекай?
Бона.
Мнішак.
Бона.
Мнішак.
О каралева! У такім узросце…
Бона.
Мне ўсё вядома пра ягоны ўзрост,
Пытаюся: жанчыны ў яго ёсць?
Мнішак.
Бона.
Мнішак.
Яны?.. Гэта яна.
Брыльянт найпершы у Вялікім княстве,
Як каралевіч кажа.
Бона.
Мнішак.
Бона.
Мнішак.
Незразумела. Валасы ў яе
Нібы святлом пранізаны. Такія
Бываюць, мабыць, толькі у русалак.
Бона.
Мнішак.
Бона.
Мнішак. Мая нябожчыца маці, калі добразычлівыя суседзі сказалі, што ў яе мужа (майго, спадзяюся, бацькі) вельмі багата жанчын, сказала мудра і глыбока: «Чым больш, тым менш. Абы адна не завялася».
Бона.
Мнішак.
Бона.
Відаць, дурная пакаёўка з замка,
Ім аддаюць каханне хлапчукі.
Мнішак.
Ваш сын высакародяы, каралева.
Высакародныя ж кахаюць каралеў
Або нікога.
Бона.
У Вільні каралева?
Там нават роду добрага няма.
Мнішак.
Той род магутны. Гэта Радзівілы.
Бона.
Што? Радзівілы? Хочаш ты сказаць… I хто ж яна?
Мнішак.
Бона.
Мнішак.
Барбара…
Ён трэці месяц з ёй ужо шчаслівы… ёй вершы піша.
Бона.
Ўсемагутны Бог!
Як ты дазволіў?!
Чорная блуднідаі
Нікчэмнасць!
Ведзьма дзікае Літвы.
Разбэшчаная дрэнь майго дзіцёнка
Спіхнула ў багну бруду і граху.
Яна звяла ў магілу свайго мужа,
Ёй не хапае соцень мужыкоў,
Каб спаталяць юрлівыя жаданні.
I ёй цяпер патрэбны Жыгімонт?!
Я сына ад цябе абараню!
Перад табой сцяна агню паўстане!
Або адыдзеш прэч, або цябе не стане!
Вільня. Спальня Барбары.
Жыгімонті Барбарана ложы. Ноч.
Жыгімонт.
Ці дзень ці ноч цяпер на белым свеце?
Барбара.
Цяпер на свеце толькі ты і я,
I зоркі ўсе на наша ложа свецяць.
Жыгімонт.
Барбара.
Здаецца мне — я толькі што памерла
I нарадзілася… Мінулае маё
Ляжыць цяпер на могілках далёка.
I там не я… I там не я…
Жыгімонт.
Барбара.
Я толькі-толькі вершы раз дыхнула,
Заплакала… і я яшчэ дзіця.
Жывая мама… Бацька на руках
Мяне ласкава гушкае… А потым
Бягу па парку… Родны мой Нясвіж!
Мая Літва, мае лясы і пушчы…
Я — чыстая… Нічога не было,
Што без цябе… Сплыло… Сплыло… Сплыло…
(Засынае.)
Жыгімонт.
Спі, любая… Хай прыляціць анёл…
Не! Не хачу! Ён будзе любавацца
Тваім празрыстым целам… Толькі змрок
Цябе схавае ад вачэй нясціплых.
Але ж тады не буду бачыць я…
Як мне цябе схаваць, але каб бачыць.
Самому… Трэба ў сэрца увабраць,
З табою зліцца і адзіным стаць.
Засынае. Грукат у дзверы.
Голас Радзівіла Рудога.
Барбара! Барбара! Зараз жа адчыні!
Барбара.
Радзівіл Чорны.
Не прыкідвайся, ты пазнала нас. Адчыні!
Барбара.
Радзівіл Руды.
Читать дальше