Патрык Зюскiнд - Парфума

I калi ён бачыў, што гэта добра i што ўся краiна засеяна яго боскiм грануевым насеннем, Вялiкi Грануй пасылаў на яе дождж вiннага спiрту, лёгкi i пастаянны, i насенне прарастала, радавала яму сэрца. На плантацыях пышна рунелi ўсходы, i ў патаемных садах налiвалмiся сокам сцяблiны. Покалiся бутоны, спяшалiся раскуклiць кветкi. Тады Влялiкi Грануй загадваў дажджу перастаць. I дождж пераставаў. А Грануй пасылаў краiне сонца сваёй усмешкi, i ў адказ на яе мiльёны раскошных кветак у адзiным парываннi распускалiся, рассцiлалiся ад краю да краю па iмперыi суцэльным яркiм кiлiмам, вытканым з мiрыядаў флаконаў з каштоўнымi пахошшчамi. I Вялiкi Грануй бачыў, што гэта добра, вельмi, вельмi добра. I ён пасылаў на краiну вецер свайго дыхання. I пад гэтай ласкай кветкi струманiлi водар i змешвалi мiрыяды сваiх пахаў у адзiн, якi пералiваўся ўсiмi адценнямi, але ўсё-такi адзiны ў заўсёднай зменлiвасцi уунiверсальны водар у гонар Яго, Вялiкага, Адзiнага, Цудоўнага Грануя, i, седзячы на троне залатога пахучага воблака. ён зноў уцягваў у сябе гэты раскошны дух, i пах ахвяры быў яму даспадобы. I Ён спускаўся з вышынi, каб шматккроць дабраславiць свой тволр, а твор дзякаваў яму радасцю, i захапленнем, i ўсё новымi выбухамi духмянасцi. Тым часам вечарэла, i пахi расплывалiся шырэй, злiвалiся з сiнечаю ночы ва ўсё больш фантастычныя праявы. Наперадзе была сапраўдная бальная ноч пахаў з велiзарным феерверкам, якi пахнуў брыльянтамi.

Аднак Вялiкi Грануй стамляўся, ён пазяхаў i казаў: "Вось, Я ўчынiў вялiкую дзею. Я прагну закончыць гэты багаты працаю дзень яшчэ адной радасцю".

Так казаў Вялiкi Грануй, а тым часам просты пахучы люд унiзе радасна спяваў i скакаў, а Ён, спусцiўшыся з залатога воблака, плаўна лунаў на шырока раскiнутых крылах над начной краiнай сваёй душы, летучы дахаты -- у сваё ссэрца.

Ах, было соладка -- вяртацца да сябе! Двайны сан -- Помснiка i Вытворцы светаў -- моцна стамляў, i вытрымлiваць пасля гадзiнамi захапленне сваiмi творамi таксама было досыць цяжка. Зняможаны боскiмi абавязкамi стварання i прадстаўнiцтва Вялiкi Грануй загадзя смакаваў зямныя радасцi.

Яго сэрца было пурпуровым замкам у каменнай пустэльнi. Яго хавалi дзюны, акружаў аазiс балотаў i сем каменных сцен. Дабрацца да яго можна было толькi паветрам. У iм было тысяча кладовак, i тысача скляпоў, i тысяча шшыкоўных салонаў, у тым лiку адзiн з пурпуровым канапэ, на якiм Грануй, цяпер ужо больш не Вялiкi Грануй, а, бадай, прыватная асоба, Грануй цi проста дарагi Жан-Батыст, любiў адпачываць пасля дзённых турботаў.

А ў кладоўках стаялi высокiя, да самй столi, палiцы, i на iх мясцiлiся ўсе пахi, сабраныя Грануем за ўсё ягонае жыццё, некалькi мiльёнаўпахаў. I ў скляпах замка стаялi бочкi найлепшых пахошчаў яго жыцця. Калi яны настойвалiся, iх налiвалi ў плЯшкi i кiламетрамi ўкладвалi ў халодных вiльготных праходах, адпаведна з годам i месцам вытворчасцi, iх было столькi, што не хапiла б жыцця, каб скаштаваць з кожнай.

I калi наш дарагi Жан-Батыст, вярнуўшыся chez soi**, клаўся ў пурпуровым салоне на сваю ўтульную канапэ -- калi хочаце, зняўшы нарэшце боты,-- ён пласкаў у далонi i склiкаў слуг, нябачных, неадчувальных, нячутных i пепрад усiм няўлоўных на нюх, г. зн. цалкам уяўных слуг, i пасылаў iх у кладоўкi, каб з вялiкай бiблiЯтэкi пахаў прынесцi яму той цi iншы том, i загадваў iм спусцiцца ў склеп i прынесцi яму пiтва. I ўяўныя слугi спяшалiся выканаць загад, i Грануеў страўнiк сцiскаўся ў сутарзе пакутлiвага чакання. Ён раптолўна адчуваў сябе, як п'янiца каля стойкi, якога разбiрае страх, што з нейкай там прычыны яму не пададуць заказаную гарэлку. А раптам скляпы i сутарэннi ўраз апусцелi? А раптам вiно ў бочках сапсавалася? Чаму ён мусiць чакаць? Чаму не iдуць? Пiтво было патрэбна аднуць, цяпепр во, без адкладу, ён памiрае ад смагi, ён сканаемна месцы, калi не пададуць.

Ай, ды кiнь, Жан-Батыст! Супакойся, даражэнькi! Прыйдуць яны, прыйдуць, прынясуць, чаго ты хочаш. Вось i яны, слугi, ляцяць як падмазаныя, прымаючы на нябачным падносе кнiгi пахаў. Нябачныя рукi ў белых пальчатках ввось -- падносяць неацэнныя пляшкi, асцярожна здымаюць iх з падноса; слугi з паклонам знiкаюць.

У поўнай адзiноце -- нарэшце-такi, зноў сам з сабою i пры сабе!-- Жан-Батыст хапае такiя палка жаданыя пахi, адкаркоўвае першую бутлю, налiвае куфаль па беражкi, падымае да вуснаўi п'е. Адным глытком ён спаражняе куфаль халоднай духмянасцi, i гэта чароўна! Гэта так добра, так ратуе, што ад шчасця ў нашага дарагога Жан-Батыста нагортваюцца на вочы слёзы, i ён адразу налiвае сабе другi куфаль водару: 1752 года, улоўленага ўвесну, у сутоннi на Каралеўскiм мосце, калi з зазхаду павяваў лёгкi ветрык, у Якiм змяшалiся пахi мора, пах лесу i крыху смалiстага паху прычаленых да берагу лодак. Гэта быў пах першай ночы, якая ўжо перабiраласяў зару, ночы, якую ён правёў, калi бадзяўся па Парыжы без дазволу Грымаля. Гэта быў свежы пах блiзкага дня, першага свiтання, прыжытага на волi. Ён быў азнакаю нейкага iншага жыцця. Пах той ранiцы быў Граную пахам надзеi. Ён дбайна хаваў яго. I кожнага дня патрошку ласаваўся iм.