Павал Місько - Прыгоды Бульбобаў

Я яшчэ ні разу не быў у чалавечым доме. Які ж вялізны іх дом! Мы спачатку зайшлі ў цёмны пакой, потым у светлы, дзе нікога не было, але пахла густа і смачна. Пачуў толькі, што дзесьці ў кутку пад сталом сядзіць наша мама і смачна хрумстае нешта цвёрдае. Мы перайшлі яшчэ ў адзін светлы пакой, многа большы за пярэдні. Тут стаялі дзед Антон і баба Ганна, Колеў і Толеў тата. Тут таксама смачна пахла. А ў ложку сядзеў, прыкрыты коўдраю, Толя. У руках ён трымаў пярэстага ката.

- Булька! Бульбобка ты мой! - Толя пусціў ката і працягнуў да мяне рукі.

- Пад'еш, з Булькам потым будзеш гуляць, - сказаў Толеў тата строгім голасам.

- Не хачу есці пеўня, хачу Бульку! - закруціў галавою Толя.

У мяне задрыжаў хвосцік: што ён - ашалеў? За што ён мяне хоча з'есці? Што я яму такога зрабіў?

- Ну, яшчэ трошкі, каток... Пасёрбай булёнчыку... А мо і другое крыльца абгрызеш? - падышла бліжэй да ложка баба. - Міхась, не сядзі, кармі яго, калі ўзяўся!

Я толькі цяпер убачыў, што Толеў тата трымае міску з ядой, і гэта з міскі так духмяна і смачна пахне.

- Ён ужо не маленькі, каб яго з лыжачкі карміць. Бяры лыжку сам. Ну! Раскапрызіўся тут... - Толеў тата падаў Толю міску і лыжку.

- Ай! - круціў той галавою. - Дайце Бульку!

Коля ўрэшце падабраўся бліжэй да ложка і сунуў мяне ў рукі Толю.

- Ну, што гэта такое?! - закрычаў тата. - Не кончыў есці, а ўжо за сабаку ўзяўся. Якія ў цябе будуць рукі! А потым за хлеб будзеш брацца.

- А я - без хлеба, - сказаў Толя.

- Хай сядзіць з Булькам, хай... Давай я яго дакармлю! - Забрала баба ў Толевага таты міску і лыжку, прысела на ложак.

А дзядзька Міхась захадзіў узрушана па пакоі.

- Ну і раздурэлі вы тут у дзеда і бабы! Такога бальшуна з лыжачкі кормяць!

- Булька... Булька мой... - Толя свяціўся ад радасці і туліў мяне да грудзей. І сёрбаў лыжку за лыжкай... Пасля пятай лыжкі ён дастаў з рота кавалачак і сунуў мне ў нос.

Я панюхаў і з'еў. Смачна!

- А хлеб будзеш? На... - Ён адкусіў кавалачак і зноў сунуў мне пад нос.

У хлеба свой смак і пах, я з'еў і хлеб. Але яшчэ смачнейшы пах ішоў з міскі. Што там такое?

- А зараз мяска дам... Бабуля, дай мне крыльца пеўня! - запатрабаваў Толя.

- На, каток мой, на... - дала баба яму крыло. І чаму яна называе Толю катом? Ён жа не вые так, як тыя каты ў гародзе.

Толя крыху пагрыз крыло, а потым адарваў мне костачку, другую кінуў Бобу. Боб сядзеў унізе, на падлозе, з Колем.

Я схапіў костачку, і ў мяне адразу набегла поўны рот сліны. Дык вось яно, тое, чым так смачна пахла ў чалавечым доме! Мясам пеўня...

Колькі я сёння дзіваў і таямніц адкрыў: смачнае не толькі малако, але і бульба, і хлеб. А самая страшная таямніца - людзі ядуць пеўняў і выплёўваюць костачкі!..

І я грызу костачку пеўня, нашага крыкуна пеўня. Значыць, яго ўжо няма жывога?!

Мне зрабілася млосна. Гляджу з ложка ўніз: можа, і Бобу нядобра ад мяса і костачкі? Ого, вурчыць нават, мармыча пагрозліва, калі Коля спрабуе костачку адабраць.

Эх, была не была...

Я зноў прылёг каля костачкі. Трэба ці не трэба гараваць і пакутаваць, што ем пеўня? Людзі ж ядуць, мама Пальма ў кутку пад сталом таксама хрумстае.

Цікава, толькі певень смачны ці курыца і кураняты таксама?

Трэба будзе злавіць, пакаштаваць...

- Не ведаю, што з вамі рабіць... - Дзядзька Міхась хадзіў па пакоі і спыніўся каля Колі. - Трэба забіраць вас у горад.

- Ну але! Хворых у дарогу браць! - сказала абурана баба.

- Каця перажывае вельмі - як яны тут... Наказвала, каб прывёз, гарадскім лекарам паказаў.

- У нас таксама доктар добры. Ён і сёння прыйдзе, паслухае. І парашкі ж дзеці п'юць...

Баба ўстала, забрала ў мяне костачку.

- Хопіць забаўляцца, пасцель запэцкаў. Не па зубах яшчэ вам гэта.

Дзед Антон дасюль моўчкі стаяў каля дзвярэй, назіраў за ўсім. А цяпер сказаў:

- Праўда, ну як іх везці такіх? Нахапаюцца больш ветру... Колю-то можна было б, а гэтага боязна. Хай пабудуць у нас пару дзён яшчэ, тады ўжо будзем рашаць.

- Можна і пачакаць, я на два дні адпрасіўся з работы, - сказаў дзядзька Міхась. - Але ж у машыне ехаць, у закрытай, гэта не на кані.

- Баіцца наш доктар, каб не было запалення лёгкіх, - сказала баба Ганна і панесла ў пярэдні пакой міску, зноў вярнулася.

- Тата, мы Бульку возьмем з сабою, - сказаў Толя.

Ён гушкаў мяне на руках, хукаў цёплым паветрам мне ў вочы, і я жмурыўся.

- У-у, Бульку возьмеце, а Боба не-е?! - адразу горка заплакаў унізе Коля. - Мы ж не вінаваты, што нас двое...

- А я не сказаў, што возьмем Бульку. Ні Булькі не возьмем, ні Боба. Дзе з імі там дзецца? Гэта ж вам горад, а не вёска.