Сакрат Яновіч - Самасей

— У мяне пяма часу, — гыркнуў журналіст да Андрэя. — Вы-бачайце, — залапацеў. — Да пабачэння, — выйшаў, не раскланяў-шыся. Як блёкату напіўшыся!

— Я не скончыў, — Апдрэй спрабаваў упыніць яго. — Не вы фарміруеце рэчаіспасць! Мы не дазволім на такое!.. — крыкнуў услед, каб у ім выклікаць нешта, хоць крыху накшталт страху.

Цяжка, аднак, было б Андрэю хваліцца такім зыходам дзеі.

Пасядзеў у зацішшы і для раўнавагі настрою вырашыў прайсціся.

— Што вы, пан загадчык, прышпілілі гэтаму пісаку? Папёр, быццам хто насыпаў яму шыпшыны за каўнер! — пасля пакражы, якую зрабіла тая жанчына, супрацоўнікі былі гатовы прыняць ад яго чарговую сенсацыю. — Да дзвярэй, з калідора ў хол, ішоў ён ажно подбегам, ха-ха-ха...

— Нічога асаблівага яму я не рабіў, — Андрэй, як вулічнік, засунуў рукі ў кішэні. — Звычайна, растлумачыў гэтаму барадачу, што не газета павінна служыць людзям, але... людзі — газеце! Хэ-хэ-хэ-хэ-гэ-гэ...

— Паверыў? Ха-ха-ха-ха-хэ-хэ-хэ... гэ-гэ-гэ...

— Ён сам адзін аб гэтым ведае! Але напалохацца напалохаўся: я прапанаваў яму сустрэчу з усім нашым калектывам. Адразу затросся ды запацеў, бы ўпасвены пац! Бываў, відаць, на такіх... Яму таксама хлеб мілы, і то штораз большы кавалак яго. А ў чыіх ён, бохан, руках? У нашых, хлопцы! — стомлена смяяўся.

— Пан Андрэй, быць вам дырэктарам! — сказаў нейкі стары.

Дырэктар жа быў не менш цікавы рэляцыі. Цяпер Андрэй мог заглядваць да яго, не пытаючыся ў сакратаркі.

— Пайшоў як намылены! — сказаў дырэктару пра журналіста. — Я і паловы ўсяго не выклаў яму...

— Што ён казаў?

— Амаль нічога. Гавораць калегі, што ён чутанькі лобам люстра ў холе не разбіў, ачмурэлы!

— Ось так і ёсць з гэтымі журналістамі: пішуць, пішуць, а калі даходзіць да канфрантацыі — нагавіцамі трасуць, — як быццам паверыў дырэктар. — Таленавітыя ў нас звяліся, — дадаў у задуменні. — Што ж, пан Андрэй, дзякую вам, — ён пахіліўся над якімсьці распараджэннем.

Андрэй чамусьці не здолеў сабрацца з духам да канца работы.

...У куце, за пісьмовым сталом яго пакоя, паскрыпваў воз. З натугай, у пясчаных каляінах...

Дома ён навёў лад і чысціню. Памыў талеркі. Цераз балкон высыпаў торбу жытнёвай мукі, прывезенай улетку: у ёй завяліся чарвякі-даўганосікі. Поскудзь!

Уночы быў у яго сон: Андрэй, абкружаны ваўкамі, узлазіў на дрэва, чапляўся за галіны, злятаў уніз і, пакуль упаў, пакудлачаны ваўчыска заціснуў зубялі на яго горле, а блішчачымі вачмі прастраміў душу...

Не ў стане дыхнуць, Андрэй прачнуўся — зайшоў у ванную, апырскаўся вадой. Запаліў настольную лямпу, вышукаў Беларускую Савецкую Энцыклапедыю, а ў ёй — артыкул пра ваўка: «...драпежнае млекакормячае з сям'і сабачых. Даўжыня цела 105-160 см, хваста 35-52 см. Маса 25-54 кг. Ногі доўгія, кіпцюры тупыя і не ўцягваюцца. Поўсць на спіне і баках буравата-карычневая або цёмна-шэрая з чарнаватым адценнем уздоўж спіны. Бруха светла-шэрае. Вядома больш за 10 падвідаў ваўкоў, пашыраных у Еўропе, Азіі, Паўночнай Амерыцы. Жыве 15-20 гадоў. Корміцца капытнымі, грызунамі, птушкамі. Полавая спеласць настае ў 2-3 гады. Прыплод да 12 ваўчанят. Знішчае свойскую жывёлу, асабліва авечак, нападае на людзей. Воўк — носьбіт вірусу шаленства, трыхінелаў, эхінакокаў і інш.».

Па-начному вуркліва праязджалі за акном грузавыя машыны.

Галаслівіла моладзь. З пагулянкі?

У Андрэя разбалеліся дзёсны.

На газавай пліце ўскіпяціў рамонкавага адвару.

«З'яўленне дырэктара адбылося ў цалкам новай сітуацыі, — падагульняў Андрэй. — Вяртанне, хоць бы і з водпуску, не з'яўляецца вяртаннем да таго самога, — удыхваў пах адвару, — Я залішне самаўпэўнены, не прыкмячаю, мабыць, важнага: дырэктар жа і слоўцам не азваўся наконт пажару ды лёсу загадчыка! Гаспадарнік дабег да яго першым? Сакратарка ўздзейнічала не ў маю карысць? Аб чым жа шапталася яна з гаспадарнікам перад купляй тэлевізара? Аб куплі? Не будзь дзіцём, Андрэй!..» — ён адчуў нездаровы апетыт: ласаваўся вяндлінай, маслам, сырам. Запіваў чаем, пасалоджаным аж да гаркаты — з малінавым сокам. Дзёсны перасталі балець. А мо гэта яны так ад голаду? Каб пазбегнуць цяжкастраўнасці, выпіў бутэльку мінераль-най вады. Марыў аб падарожжы ў Афрыку або ў Паўднёвую Амерыку. Ахвотна папартызаніў бы ў джунглях Інданезіі, пабуяніў бы ў Сінгапуры, парыбачыў бы на астравах Палінезіі, дзе — напэўна! — стварыў бы малюпасенькую, ціхапальмавую, сваю дзяржаву. Існавала б яна ўдалечыні ад свету, далёка ад хаосу...

Улёгся спаць на досвітку.

Варочаўся з бока на бок.