Гаспадыня PDF

вясну, лепш класці на асобныя паліцы ці ззаду за тымі, якія будуць расходавацца раней.

Для хуткага ўжывання пакідаюць плады, сабраныя з меншай асцярожнасцю. Іх трымаюць

асобна і не змешваюць з больш устойлівымі.

Яблыкі, перасыпаныя ў пасудзіне сухім пяском, зберагаюцца найлепшым чынам. А ў

абмалочаным збожжы яны могуць ляжаць цэлы год. Іх льга нават укладваць у засекі,

аддзяляючы шырокімі слаямі жыта, каб зберагчы ад марозу. Плады адбіраюць здаровыя,

не пабітыя і не пераспелыя, іначай яны пачнуць гніць і шкодзіць жыта. Некаторыя

захоўваюць яблыкі ў ямах, змайстраваных, як звычайна для гародніны, а ўнутры

абкладзеных бярозавай карой. У іх садавіну перасыпаюць мяккай сечкай 2ці аўсянай

мякінай, потым засыпаюць глебай наўскос, а пасля першых марозаў абкладваюць гноем,

які выкідаюць ранняй вясной. Ямы робяць невялікімі, бо калі выняць адразу шмат

садавіны, яна хутка псуецца.

Яшчэ льга трымаць яблыкі ў бочках, затопленых у ваду, перасыпаўшы плады мяккай

сечкай альбо сваім лісцем ці просам. Знімаць іх дзеля гэтага заўсёды неабходна з

перасцярогамі перад поўным паспяваннем. Бочкі ж належыць самым старанным чынам

асмаліць звонку, асабліва каля абручоў, куды часцей за ўсё трапляе вада.

_________

1Некаторыя, наадварот, складваюць садавіну кучамі, а калі яна перастане пацець, с

гаранна выціраюць палатном і пераносяць у кошыках туды, дзе будзе захоўвацца зімон.

Там укладваюць на паліцы ці ў нейкія скрыні, перасыпаючы сухім пяском.

2Жытнюю салому старанна пераціраюць у машыне для трэння льну, потым сякуць на

кавалкі даўжынёй у палец. Сечку тую яшчэ добра малоцяць цапамі, каб стала мяккай, а

потым сушаць у печы.

________

Перавозка садавіны на далёкія адлегласці

Плады перасыпаюць у скрынях вотруб’ем ці просам або перакладаюць сухім імхом. Пры

магчымасці ўкручваюць кожную штуку ў паперу.

Як даўжэй захаваць кавуны і дыні

3 зімовых сартоў бяруць не зусім спелыя дыні і кавуны, укладваюць у бочкі, перасыпаючы

сухім попелам так, каб яны не дакраналіся да бакоў бочкі і не даставалі дно. Зверху

таксама насыпаюць тоўсты слой попелу. Пасля забіваюць пасудзіну накрыўкай,

асмольваюць і выносяць у сухое і халоднае памяшканне, напрыклад туды, дзе стаіць

садавіна, альбо закопваюць яе ў склепе на глыбіню аднаго локця 1.

Яшчэ льга класці дыні і кавуны на зіму ў жыта — іх засыпаюць глыбока ў засеках ці ў

сетцы альбо палатне вешаюць у склепе. Трэба толькі выбіраць непераспелыя і папярэдне

высушыць на сонцы.

__________

2 Некалькі штук у адну бочку не кладзіце, бо, па-першае, верхнія слаі ціснуць на ніжнія і

шкодзяць іх, па-другое, плады хутка пачнуць псавацца, калі бочку адчыняць і чапаць

попел.

_________

Як зберагчы свежыя лімоны

Да нас звычайна прыходзяць два транспарты з лімонамі: адзін у маі, другі ў верасні. У

гэтыя два месяцы неабходна зрабіць запас лімонаў на паўгода, бо потым яны вельмі

падаражаюць альбо іх зусім нельга будзе набыць.

У маі лімоны добра абціраюць сурвэткай, укручваюць кожны ў пергаментную паперу (але

не ў прамакальную) і засоўваюць паміж галінамі і лістамі свежых бярозавых венікаў,

аднак каб яны не ціснулі адзін аднаго. Венікі кладуць у лёд, і лімоны ў іх два-тры месяцы

ляжаць зусім свежыя. Абавязкова калі-нікалі іх вымаць, выціраць вільгаць і укручваць у

новую паперу. Тыя ж, што маюць прыкметы гніення, варта адкладваць, каб як мага хутчэй

іх расходаваць.

Другую частку лімонаў, для пазнейшага ўжывання, кладуць у шкляныя слоікі і заліваюць

сокам агрэсту, апісаным вышэй, а зверху яшчэ — алеем і абвязваюць пузыром і паперай.

Лімоны так захоўваюцца амаль што год без змянення смаку, а агрэставы сок, у якім яны

знаходзяцца, набывае натуральны лімонны пах і нічым не адрозніваецца ад лімоннага.

Трэба толькі ставіць яго ў сухім і халодным месцы, лепш за ўсё ў скрыні з пяском.

Некаторыя трымаюць лімоны ў квасе ці воцаце. Аднак гэтыя спосабы не вельмі ўдалыя,

бо ў лімонах адчуваецца неўласцівы ім смак і пах.

Лімоны, перасыпаныя цукрам

Лімоны без скуркі рэжуць на тонкія кружкі і ўкладваюць у слоікі радамі, перасыпаючы

тоўстым слоем цукру, якога бяруць на вагу ўдва разы больш, чым лімонаў. Напоўнены

посуд пакідаюць на сонцы і паварочваюць да яго іншым бокам кожны дзень, пакуль цукзр

не растане. Тады абвязваюць слоікі пузырамі і ставяць у халодным і сухім памяшканні.