Гаспадыня PDF

рэшата, а потым раскладваюць на сурвэтцы. Калі абсохне, зноў адкідваюць на рэшата,

пасыпаюць трохі цукрам і ставяць у печ пасля выпякання хлеба. Калі аднаго разу не

дастаткова, сушаць яшчэ некалькі разоў.

Перад варкай гарох заўсёды замочваюць, сыплюць цукар, а потым ужо гатуюць.

_________

1Можна яшчэ закіпяціць два гарцы вады, дадаць адзін лот салетры, дзве з верхам лыжкі

солі — і ў гэтым варыць гарох.

__________

Як захаваць агрэст для страў на зіму

Каля пятнаццатага ліпеня зняць буйны агрэст, ачысціць яго ад чаранкоў, ссыпаць у сухія

бутэлькі і ў той жа дзень закаркаваць, асмаліць і паставіць у склеп у пясок. Добра мець

спецыяльныя бутэлькі, з больш шырокай адтулінай і шыйкай. Такі агрэст ужываецца як

гарнір да розных страў. Акрамя таго, звараны, ён служыць зімой прыправай для пенак і

крэмаў (аб гэтым будзе моўлена ніжэй).

Як захоўваць цыбулю

Убраўшы цыбулю з агароду, яе трохі правяльваюць, прасушваюць на паветры ці ў

закрытым памяшканні, а потым у старых сетках вешаюць у сухім месцы, недалёка ад

печы, а яшчэ лепш — у курной хаце. Абкураная і задымленая цыбуля надзейна

захоўваецца. На расход жа льга трымаць яе ў сухіх пакоях — у сетках, мяшках ці проста ў

вянках на сценах.

У каго цыбулі шмат, той няхай закопвае яе ў ямы (іх робяць сяляне для захоўвання зерня), укруціўшы ў бярозавую кару і перасцілаючы саломай. Папярэдне цыбулю абавязкова

добра прасушыць.

NВ. Каб цыбуля не змерзла, пасля першых маразоў, як глеба цвярдзее, накрываюць яму

саламяным гноем, а ранняй вясной яго скідаюць. А каб вільгаць не трапіла ў яму, зверху

насыпаюць маленькія капцы глебы.

Як захоўваць зімой свежыя слівы-венгеркі

Пад поўдзень, калі ўжо зусім прасохла раса, слівы з чаранкамі зразаюць нажніцамі, як

мага асцярожней, каб не сцерці пылок. Адразу ж укладваюць у шкляныя слоікі ці ў

асмоленыя кадоўбчыкі, перасыпаючы просам. Слоікі абвязваюць пузыром, звонку

залепліваюць смалой і закопваюць у склепе на глыбіню аднаго локця. Кадоўбчыкі,

найлепшым чынам асмоленыя, топяць у вадзе, як агуркі. Абручы іх павінны быць заліты

смалой і шчыльна аблеплены, іначай вада можа трапіць унутр праз шчыліны, што пад

абручамі нельга заляпіць 1.

__________

1У рускай кнізе раюць закопваць у лёд гэткім чынам вішню і агрэст, але без проса, толькі

перакладаць лісцем. Я сама ела агрэст і вішню ў Расіі на Каляды.

_________

Захоўванне груш да позняй зімы

Не пераспелыя, больш стойкіх сартоў (вінныя і іншыя) грушы доўга ляжаць затопленыя ў

вадзе. Да сярэдзіны зімы яны не трацяць свежасці, калі, укладваючы іх, прытрымлівацца

ўсіх мер перасцярогі, як і пры захаванні сліў. Розніца толькі ў тым, што іх можна

перасыпаць мяккай сечкай у некаторых выпадках (аб чым глядзі ў наступным раздзеле).

Захоўванне садавіны

Лепш за ўсё ляжаць зімой плады не зусім спелыя, аднак яны павінны павісець на дрэве

належны час, бо іначай зморшчацца. Знятыя ў адпаведную пару, даспеюць лежачы і не

будуць змяняцца. Між тым паспелыя на дрэве хутка гніюць.

Садавіну неабходна абіраць у ясны дзень, зрываць і класці асцярожна. Нельга кідаць, ціскаць і абдзіраць. Трэба лёгка ўкладваць у кошыкі і ў іх адразу ж пераносіць у склад.

Плады ніколі не кідаюць у кучу, калі маюць намер добра захаваць 1. У сухіх скляпах іх

кладуць на паліцы, высланыя цёртай саломай, так, каб яны не дакраналіся адзін да аднаго.

Праз восем — дзесяць дзён выціраюць палатном, іначай вільгаць, якая выступае на

пладах, шкодзіць ім, выклікае гніенне. Выціранне паўтараюць спачатку кожныя два тыдні, а потым усё радзей, бо колькасць вільгаці памяншаецца. Пры гэтым выносяць гнілую

садавіну, бо з яе выдзяляюцца рэчывы, што спрыяюць гніенню іншай, яшчэ цэлай.

Вільготную салому замяняюць свежай.

Старанна аберагаюць плады ад пацукоў. Іх трэба знішчаць пры дапамозе пастак і атруты.

Садавіну неабходна захоўваць і ад маразоў: калі-нікалі запаліць печ ці, як яе ў склепе

няма, прынесці жароўні з распаленым вуголлем. Апошні спосаб лепшы, бо звычайна ў

склепах печы бываюць без комінаў, і дым з іх насычае плады настолькі, што яны робяцца

непрыдатнымі для ежы.

У цёплы час і ў адлігу належыць адчыняць вокны для праветрывання садавіны. Трэба

мець на ўвазе, што зімовыя, вельмі цвёрдыя сарты, прызначаныя для скарыстання пад