Анатоль Вярцінскі - Святло зямное

МАНАЛОГ НАВАЛЬНІЦЫ,
ШТО АДБЫЛОСЯ Ў МІНСКУ
26 ЧЭРВЕНЯ 1972 ГОДА

Прырода задумалася: «Так, так...»
Значыць, не спыніце атак?
На гэты раз я вам не падтакну —
вазьму ды найду ў контратаку!
Вы любіце сінія небасхілы?
А вось мае хмары, мае сілы!
Ану, пачынайце бараніцца!
Зіг-заг... Пайшлі бліскавіцы!
Пайшлі мае вогненныя бізуны!
Трах-тарарах... Пайшлі перуны!
Ёсць яшчэ порах у парахаўніцах!
Ёсць яшчэ нораў у навальніцах!

Зіг-заг, трах-тарарах...
Ёсць сіла ў маіх перунах-грамах!

Зіг-заг, трах-тарарах...
Ёсць размах у маіх вятрах!

Зіг-заг, трах-тарарах —
па вашых антэнах i правадах!

Зіг-заг, трах-тарарах. —
па вашых сценах i ліхтарах!

Зіг-заг, трах-тарарах —
Мне на радасць, вам на страх!

Дрэва з коранем —
у раёне Кнорына!
Хто сказаў, што я ўжо скорана?

Плошча Харужай —
суцэльная лужына.
Адкуль вы ўзялі, што я знядужыла?
У раёне Кальварыі —
пажар і аварыя...
«Гоп» не кажы, я бываю каварная.

Метэастанцыя зноў у прастрацыі —
прагноз яе зноў не мае рацыі...

Зіг-заг — па вашых прагнозах!
Трах-тарарах — па вашых пагрозах!
Па вашых амбіцыях i апетытах,
мала, падобна, мною бітых!
Трах-тарарах —
я шмат яшчэ здолею! —
па самахвальству, па самаздаволенню!..
З выглядам годным,
з выклікам гордым
прайшла яна, навальніца, над горадам,
прайшла, нарабіўшы грому-груку
сабе на ўцеху, нам на навуку...

Эцюд чацвёрты

АДНО ПАПАЛАМ З ДРУГІМ

Снег папалам з даждлсом.
Зіма папалам з летам.
Кажух папалам з плашчом.
Бот папалам з кедам.

Віно папалам з вадой.
Дождж папалам са снегам.
Смех папалам з нудой.
Грэх папалам са смехам.

Вясна папалам з зімой.
Дождж папалам з градам.
Даль папалам з імглой.
Любоў папалам са здрадай.

Дождж папалам з віном.
Габой папалам з трубою.
Змрок папалам са святлом.
А я... папалам з табою?

Што яшчэ з чым папалам?
Зіма папалам з вясною,
з цішынёй — тарарам...
А ты... папалам са мною?

АДНОЙЧЫ РАНІЦАЙ

Як шчасцю, як удачы,
паверылі вясне.
Наіўна па-дзіцячы
прыснілі яе ў сне.
Ды вось прыходзіць ранне —
завея зноў гудзе.
Ды вось расчараванне —
суровы сівер дзьме.
Пачулі мы, убачылі
такую навіну,
і крыўдна па-дзіцячы
нам стала за вясну...

Экскурс чацвёрты

АПОШНІ ДОЖДЖ КАМУНАРА МІЛЬЕРА

Пад праліўным дажджом
вялі на расстрэл Мільера,
Салдат пагражаў ружжом,
агент махаў рэвальверам.
Стаялі канвойныя ўздоўж,
натоўп буржуяў роў дзіка...
Толькі вясновы дождж
ліўся празрыста і ціха,
Мільер расшпільваў сурдут,
горда трымаў паставу:
«Грудзі мае... яны тут...
Ды на калені не стану!»
Буржуі раз'ятраным зверам
крычалі: «Смерць Мільеру!»
А дождж на свой манер
шаптаў: «Жыві, Мільер...»
Цэліўся пільна ўзвод.
Ды дождж, накшталт бар'ера,
засланяў Мільера...
«Няхай жыве народ!»
Дождж адгароджваў стрэл,
Пакуль не ўдарыў свінец той,
паспеў яшчэ крыкнуць Мільер:
«Няхай жыве чалавецтва!»
«Няхай жыве народ!
Няхай жыве чалавецтва!..»
Не сцяла б куля рот,
сказаў бы: «Хай дождж ільецца!
Дождж ліўся, цёплы, густы,
на трупы, на ступені,
на карнікаў, што ў а ту пени i.
глядзелі, раскрыўніы ірты.
Ён абмываў, як траву,
пяшчотна, без лішняга шораху,
счарнелую ад пораху
Мільераву галаву...

ЗАПАВЕТНАЯ СТРУНА

Што чутна ў вашых краях?
Туман Дзвіну абдымае,
збіраюцца гусі ў шлях?..
«Струна звініць у тумане»?
— Струна...
Якая струна?
Адкуль метафара гэта?
— З вядомага твора яна,
бы ў той раманіст паэтам.
— Не тое чытаў я, дурны.
— Ды я ж не пра чытанне.
Пытанне наконт струны:
звініць струна ў тумане?