Анатоль Вярцінскі - Святло зямное

* * *

He усе і не заўсёды
вяртаюцца пчолы ў соты
з ношаю сваёй —
гінуць разам з ёй.
Не ўсе дапаўзаюць мурашкі
груз у мурашкі цяжкі,
i птушкі па вясне
не ўсе далятаюць, не.
Упаў журавель на дасвецці,
выбіўся з сіл i надзей...
Toe ж i у нашым свеце,
тое ж i у нас, у людзей.

ЖЫЛІ-БЫЛІ

Жылі-былі...
Так пачынаюцца казкі.
Задоўга да нас людзі жылі-былі.
Справы рабілі, хацелі любві і ласкі,
ірвалі краскі.
I адышлі, адплылі.
Жылі-былі...
Словы гучаць эпітафіяй.
Жылі-былі.
I адышлі, адплылі.
Толькі над намі лятаюць ix душы птахамі,
толькі сляды ix цямнеюць усё на зямлі.
Жылі-былі...
Скончацца нашы краскі,
справы i ласкі,
скончыцца наш час.
Жылі-былі...
Так пачынаць будуць казкі.
I гэтыя казкі будуць ужо i пра нас.

ВЯРТАННЕ

Я вяртаюся ў вершы
пасля адсутнасці доўгай.
Супакойся,сэрца!
Сэрца, не тоўхай!
Думаў, што пражыву,
абыдуся без вас я, вершы.
Ды пачаў галаву я без верша ў вешаць.
Затужыла душа, затужыла, заныла.
Пацягнула яе, як птушку з далёкага Ніла...
Я вяртаюся ў вершы
зусім не па славу паэта.
Я вяртаюся ў вершы,
i ёсць запаветная мэта.
Я хачу расказаць ім,
паведаць ім многа-многа
з падарожжа манго,
майго шляху зямнога.
Гэта — нібы вяртанне
ў родныя сэрцу мясціны,
гэта — нібы вяртанне
ў світанне, у свет дзяціны.
З падарожжа майго,
майго шляху зямнога
я вяртаюся ў вершы —
вядзі i вядзі, дарога!

ВЫСОКАЕ НЕБА ІДЭАЛА

Высокае неба ідэала!
Мая душа чалавечая спала,
вякамі спала да той пары,
пакуль не ўбачыў цябе ўгары,
пакуль на да мной ты не заззяла, —
высокае неба ідэала!

Калі адкрыў я цябе аднойчы,
убачыў сябе з тваёй вышыні, —
сталі іншымі мае ночы,
сталі іншымі мае дні.
Ты новым сэнсам іх асвятляла,
высокае неба ідэала!

Ты мне дало другое дыханне,
дало мне дарогу і сяброў.
І толькі так, як хвалюе каханне,
ты хвалявала маю кроў.
Ты мяне вабіла i звала,
высокае неба ідэала!

Хмурэў —
ты ўсмешку мне вяртала.
Звярэў —
ты мудрасць мне вяртала,
Хварэў —
ты сілы мне вяртала.
Старэў —
ты свежасць мне вяртала, —
высокае неба ідэала!

Ты мяне вабіла і звала.
Парой здавалася явай такой,
да якой падаць рукой, —
высокае неба ідэала.
Цягнуў руку я да цябе,
як цягнуць рукі ў мальбе,
але рукі той было мала,
высокае неба ідэала!

Відаць, кароткаю рукой
быў ад прыроды я надзелены,
i траціў часам я надзеі,
i траціў часам я спакой.
Ды ты мяне зноў уздымала,
высокае неба ідэала!

Зноў уздымала і вяло,
зноў хвалявала, бунтавала,
давала сілы і святло,
усяму нізкаму назло, —
высокае неба ідэала!

Ты шмат ахвяр патрабавала.
Калі я падаў у барацьбе,
я ў зрэнках адбіваў цябе.
І ты ў халодных зрэнках ззяла,
высокае неба ідэала!

НАВАГОДНІ ТОСТ

Я прапаную тост за Час!
Давайце ўзнімем чашы
за Час, працуе што на нас,
на спадзяванні нашы.
Я прапаную тост за Час! —
за Час, працуе што на нас
настойліва, сумленна,
нястомна і нязменна!
Парою здацца нам магло,
што Час — ён безудзельны:
не за дабро і не за зло,
што Час — ён ненадзейны.
Мы памыляліся тады.
Бываюць дні без шчасця,
бясчэсця сумныя гады, —
то паласа бясчасся.
А Час прыходзіць — як зара,
як свеяны подых ветра,
і адступае хваля зла,
і робіцца зноў светла.
Прыходзіць Час,
прыходзяць дні.
Час ставіць кропкі ўсе над «і».
Усё на месца ставіць ён.
I называе рэчы —
не любіць Час ілжэімён —
іх назваю адвечнай,
Хлуснёю назаве хлусню,
а мітуснёю — мітусню,
нядоўгае — нядоўгім,
нядобрае — нядобрым,
нячыстае — нячыстым,
злачыннае — злачынствам.
Тырана так і назаве
тыранам і — вянок сарве.
Нам памагае ўбачыць Час:
тут — толькі попел,
там — алмаз,
тут — зерне,
там — палова,
тут — пустазвонства гучных фраз,
там — ісціннае слова.
Я веру ў добры, мудры Час,
як веру ў добры, мудры сказ.
Я ў трудны дзень кажу сабе:
«Нічога, скора Час праб'е,
нічога, прыйдзе скора Час
i ён тады рассудзіць нас!»
Я. прапаную тост за Час —
саратніка, сааўтара!
За Час, што працаваў на нас,
за Час, працуе што на нас,
што будзе працаваць на нас,
служыць нам верна заўтра!