Павал Місько - Прыгоды Бульбобаў

- Тата, а хто насыпаў туды грошай? І нашто насыпалі? - тузалі тату за рукавы Толя і Коля.

- Экскурсанты, турысты... Ёсць такое павер'е: калі кінуць у басейн мядзяк, то абавязкова яшчэ раз пабываеш у гэтым горадзе. А манеты акісляюцца, атручваюць рыб... - Тата падвёў Толю і Колю да вялізнага акварыума, які стаяў у кутку крамы, падсвечаны зеленаватым святлом.

У акварыуме ў дзівосна-загадкавым ззянні сярод раслін плавалі не менш дзівосныя рыбы: і трохкутнічкі з чорнымі доўгімі плаўнікамі, і блакітнавата-рубінавыя рыбкі-агеньчыкі, і лянівыя аксамітна-чорныя таўстуны, і залаціста-ружовыя з вялікімі, нібы марлевымі хвастамі. У іх былі вялізныя і выпучаныя, нібы не свае, вочы. Толя і Коля як прыліплі да гэтага акварыума, дык не хацелі і адыходзіць.

Тата адразу аблюбаваў круглы акварыум. Прыгожы!

- Не бярыце круглы - галава ў рыбак замарочваецца, - сказаў яму адзін дзядзька-пакупнік і нават не ўсміхнуўся.

- Чаму? - здзівіўся тата.

- Няма куткоў, арыенціраў для рыб. Плаваюць, плаваюць кругамі - і брык на дно...

Татава рука паднялася да патыліцы, каб пачухаць. А мо і праўду гаворыць дзядзька, не жартуе?

Пачалі аглядаць прамавугольныя акварыумы з шыбамі-сценкамі.

- Во гэты... - паказаў ён прадаўшчыцы на акварыум з вадою, што стаяў на прылаўку. Пад акварыумам было суха, ён не працякаў.

- Можна і гэты, - абыякава сказала прадаўшчыца. - Памажыце пераліць з яго ваду.

Паднялі, пералілі ў парожні акварыум.

- Яны ўсе трошкі цякуць, асабліва спачатку. А замокнуць - і нічога, - сказала прадаўшчыца.

- А мо... - Цяпер тату здалося, што лепшы акварыум той, у які пералілі ваду.

- Грамадзяні-і-ін!.. - з прыціскам сказала прадаўшчыца.

І тата засаромеўся, пайшоў да касы.

Дома акварыум напоўнілі вадою. Два дні ваду мянялі. А Толя і Коля набралі гравію і каменьчыкаў каля дома-новабудоўлі. І ўвесь час хлопцы спрачаліся, колькі і якіх рыбак купіць. Каб і цесна ім не было, каб хапала кіслароду. На кухні ў двух вёдрах адстойвалася вада. Нельга рыбак адразу пускаць у такую, што набярэш з-пад крана. У ёй многа вапны, яна таксама шкодзіць рыбкам.

- А што-о ў мяне ё-ёсць... - голасна сказаў тата, як прыйшоў вечарам з работы.

Ён спыніўся ля парога, палез рукою ў кішэнь пінжака. І раптам выхапіў руку: «Ой!» На кончыку сярэдняга пальца чырванела кропелька крыві.

- Парэзаў? Брытвачкай? - Толя і Коля пакідалі буквары, падбеглі да яго. Абодва спачувальна глядзелі тату ў твар.

- Не-е, - сказаў тата загадкава. - Не!

Але не паспеў растлумачыць...

- Хамя-я-ак!!! - закрычаў Толя і заскакаў, запляскаў далонямі.

З кішэні татавага пінжака якраз паказалася светла-рудзенькая галоўка з кароценькімі цёмнымі вушкамі. Паварушыла верхняю губкаю з доўгімі вусікамі, панюхала паветра. Чорныя бліскучыя вочкі-парэчкі ўтаропіліся на дзяцей. Памкнуўся Коля ўзяць хамячка - і ад страху хуценька пацёр далонь аб далонь, затупацеў нагамі: «О-ё ёй!» Схаваў рукі за спіну.

А Толя не спалохаўся, падставіў да кішэні руку, і хамяк успоўз на яе. Ён дробненька трымцеў, дрыжалі лапкі. Прыціснуўся жыватом да Толевай далоні, асцярожненька глянуў з рукі ўніз: ух, як высока!

- Маленькі, як мышка, - сказаў Толя. - Мякенькі, цёпленькі. А якія лапачкі - ружовыя, з пальчыкамі! І носік ружовы!

- А жывоцік белы! І бачок левы з белай плямкай! І хвосціка няма! - заглядваў знізу і з бакоў Коля.

Ад гэтых выкрыкаў хамячок задрыжаў яшчэ мацней. Сеў тым месцам, дзе павінен быць хвосцік, падняў пярэднія лапкі, пачаў іх вылізваць, старанна выціраць імі роцік і шчочкі. Мо знарок, каб не паказаць, што яму страшна.

- Ой, як мыецца пацешна! - крычаў Коля.

А Толя не ўтрываў, паднёс хамячка да рота, пахукаў на яго.

- От як схопіць зубамі за губу, будзеш ведаць... Паменш цягайце па руках, гэта не кацяня. - Тата схадзіў ужо на кухню і вярнуўся ў калідор. Палец яго быў карычневы ад ёду.

- Тата, а клетак у краме няма? - пытаў Толя.

- Толькі птушыныя. А для хамякоў трэба такія, каб не было драўляных частак, бо паперагрызаюць.

- Во-о, а дзе ж ён будзе жыць? Яму ж хатка патрэбна. - Толя пакрыўджана надзьмуўся.

- Пасадзім у трохлітровы слоік. Цётка, у якой я купляў, таксама ў слоіку іх трымае, - сказаў тата.

Пайшлі на кухню. Тата дастаў з шафачкі пусты вялікі слоік.

- Саджай сюды. Усё будзе відаць, як у акварыуме, - і паставіў слоік на стол.

Толя не змог прасунуць у слоік руку з хамяком. Давялося нахіліць слоік і пусціць хамячка. Ён з'ехаў на дно на жываце - нібы з ледзяной горкі. Слоік паставілі нармальна, і хамяк адразу ж забегаў кругамі ўздоўж сценкі. Потым стаў на заднія лапкі, такія ж карацелькі, як і пярэднія, выцягнуўся як мага ўгору і заскроб пярэднімі па шкле. Кіпцікі коўзаліся, тоненька шкрабацелі - не было за што ўчапіцца! Зноў прабег некалькі кругоў, вынюхаў сценку, зноў стаў на дыбкі, заскроб лапкамі. І гэтак скроб і скроб, а сам адступаў патрошку ўправа, нібы танцаваў на задніх лапках.