Алесь Рыбак - На раздарожжы

— Не хвалюйцеся, Варвара Вікенцьеўна, — Вадзім не ведаў, як дзякаваць гэтай жанчыне. — Мне ж трэба хутка сустрэцца з патрэбнымі людзьмі. Яны прыйдуць у гасцініцу, а заўтра ў мяне будуць лекцыі, — ён ужо расказаў, дзеля чаго прыехаў сюды з Мінска. — Тады я ўсё-ўсё раскажу, што вас цікавіць. А вы мне пра сваё. Мо ў вас новыя кватаранты?

— Нікога няма, хата пустуе, — з непадробным сумам сказала Варвара Вікенцьеўна. — Каб добры чалавек трапіўся, як вы, то чаго ж. А то, бывае, словам няма з кім перакінуцца.

Аддаўшы падарункі, Вадзім сабраўся ісці, але Варвара Вікенцьеўна, успляснуўшы рукамі, спыніла яго як не на парозе.

— А божухны, я ж забылася сказаць, што знайшла канверт з вашымі фоткамі, ну, калі вы адразу пасля ЗАГСа сфатаграфаваліся на памяць. Пачакайце, я зараз прынясу.

— Вот дзякую, што захавалі. А мы з Люсяй ператрэслі ўсё на свеце, не ведаючы, дзе падзелі. Гэта ж і праўда памяць, ды яшчэ якая.

Ён выняў з канверта тры картачкі, палюбаваўся жонкай, такой юнай, шчаслівай, усмешлівай.

— То я адну вам падпішу, Варвара Вікенцьеўна, калі вы не супраць.

— Божа, ды я і не асмелілася прасіць, — усклікнула жанчына. — Я яе пад шкло пакладу, буду ўспамінаць.

— Ну, то яшчэ раз дзякую за ўсё, — Вадзім падняўся з-за стала, дзе падпісваў фотку, выйшаў на ганак.

Пачынала ўжо цямнець, і яму хацелася перад сном яшчэ раз прайсціся па ваколіцах гарадка, які стаў для яго чамусьці вельмі дарагім.

9

Зімой, неўзабаве пасля Новага года, нарадзіўся і сынок. Нарадзіўся дома, чаго яны ніяк не чакалі. Люся адчувала сябе няблага і не спяшалася ісці ў бальніцу ці выклікаць хуткую дапамогу. Вадзім таксама быў дома — апошнія два тыдні, ведаючы жончын стан, ён нікуды не адлучаўся. Люся папрасіла яго схадзіць у аптэку, купіць ваты. З ватай было тугавата, і ён абабег ажно чатыры аптэкі, пакуль у адной, не вельмі блізкай ад дома, знайшоў патрэбны тавар. Вярнуўся, а Іда Адольфаўна, бледная, спалоханая, папрасіла яго хутчэй бегчы да аўтамата, званіць у хуткую дапамогу. Не распранаючыся, ведаючы, у чым справа, ён, пераскокваючы праз прыступку, памчаўся на вуліцу. На хаду абмацаў кішэні, шукаючы дробязь. Пасля, успомніўшы, што дапамогу можна выклікаць бясплатна, трохі супакоіўся. Першы стрэчны аўтамат быў сапсаваны, у другім наогул жыўцом адарвана трубка. З усіх ног пусціўся шукаць трэцюю будку, але там стаяла жанчына і доўга з некім сварылася па тэлефоне. Вадзім нецярпліва тупаў вакол, паказваў жанчыне на гадзіннік, але тая і вухам не павяла. Тады ён не выцерпеў, рвануў дзверкі на сябе, голасна крыкнуў:

— Мне хуткую дапамогу. Жонка раджае.

Гэта падзейнічала, і жанчына вызваліла месца ў аўтамаце. Вадзім, набраўшы патрэбны нумар, сказаў, па якой прычыне выклік, назваў свой адрас і прозвішча. Калі прымчаўся дадому, ля пад’езда ўбачыў карэту хуткай дапамогі. У яе на насілках некага заносілі два санітары.

— Люся! — роспачна крыкнуў Вадзім.

На двор выйшла апранутая ў паліто наапашкі Іда Адольфаўна і, пачуўшы голас Вадзіма, супакоіла:

— З сынком вас. Усё добра. Не трэба хвалявацца. Хлопчык ужо ў кабіне.

Перахваляваўшыся, Вадзім нават не падзякаваў гэтай жанчыне, якая на

той час аказалася дома і зрабіла ўсё, што патрабуецца для парадзіхі. Вадзім хацеў зайсці ў салон, сказаць колькі ласкавых слоў жонцы, але яму забаранілі, баючыся якой інфекцыі (акурат у гэты час лютаваў грып). Машына паехала, і

Вадзім папікнуў сябе, што нават не спытаў, у якую бальніцу яе павезлі. Зноў жа выручыла Іда Адольфаўна:

— Там я запісала, — быццам адгадваючы яго думкі, сказала яна, — нумар раддома і тэлефон для даведак.

— Божа, а я ж так доўга бавіўся, — павініўся ён. — Каб не вы, то не ведаю, што і было б.

— Ваша жонка малайчына. Цярплівая, як ні адна, мусіць, жанчына. Вы яе беражыце.

Ужо на наступны дзень Вадзім памчаўся ў раддом, спадзеючыся, што яго пусцяць хаця б у калідор і пакажуць хлопчыка.

Аднак у прыёмным аддзяленні пасмяяліся з яго нецярплівасці.

— Яшчэ пабачыцеся і налюбуецеся. А зараз у нас каранцін. Так што ідзіце дадому, рыхтуйце пялёнкі, распашонкі. А з сынулем і мамай усё будзе добра, — сказала яму ў акенцы пажылая жанчына з павязкай на твары.

— А запіску можна перадаць? — папытаў ён.

— Гэта — з дарагой душой.

Вадзім сеў у крэсла, вырваў з блакнота чысты лісток, размашыста напісаў: «Люблю, сумую, цалую цябе і ў носік нашу крывінку. Трымайся. Ты — малайчына. Вадзім».

Выпісвалася яна праз паўмесяца. Дзеля такой нагоды Вадзім рашыў узяць таксі. Перад гэтым у пакоі, на кухні, у калідоры і ў ваннай усё старанна вымыў, выцер, каб нідзе не было ні пылінкі. Таксі рашыў злавіць бліз раддома, каб не плаціць лішнія рублі. Цяпер, пакуль паедзе ў камандзіроўку і заробіць, пройдзе нямала часу, не меней як месяц. Дзіця, захутанае ў ватнюю коўдрачку, ён нёс да машыны як самы дарагі скарб. Асцярожна намацаў нагамі сходцы, а ўжо на вуліцы, паколькі было слізка, ішоў як спутаны. У таксі было цёпла, і ён, трымаючы канверт на каленях, асцярожна адгарнуў коўдрачку і ўпершыню ўбачыў сынульку. Хацелася пацалаваць у носік, аднак Люся забараніла, каб не пабудзіў дзіцятка.