Людміла Рублеўская - Дагератып

- Значыць, яна ўсё-ткі адправілася да свайго вужынага караля... - прамармытаў ён. Мае вусны дрыжэлі.

- Мы ж не ведаем, ці сама кінулася ў дрыгву, ці, можа, згодна запавету яе тут пахавалі... Усё-ткі пражыла доўга.

Я дакранулася да каменя, у якім сапраўды пад шыльдай змяіліся накрыж трэшчыны. Восеньскі ветрык падзьмуў мне ў твар, быццам нехта прывітаўся.

- Мяне вось што больш цікавіць: хто гэтую шыльду зрабіў? Хто вянок прынёс? У гэтым жа годзе, мусіць, наведвалі. Бачыш, і месца расчышчанае. Каб усё зарасло - мы б гэтага каменя і не заўважылі б.

Я ўстала і азірнулася: дрыгвы ніякай, купіны, асінкі... А дзесьці пад імі ляжаць продкі майго ваўкалака. Сына поўні, унука балота...

Гальяш скінуў на зямлю заплечнік, як быццам вярнуўся дахаты.

- Малітвы ведаеш?

Я падумала і кіўнула. Не вялікая з мяне верніца, але заўсёды важу з сабой дарожны складны абразок, папяровы, а на адвароце - некалькі малітваў. Зараз дастану, зачытаю, як умею... Можа, і за супакой штось успомніцца...

“Госпадзе, памяні душы спачылых рабоў тваіх...”

Мы сядзелі на бліскучым дыванку непадалёк ад помніка Шымону і Багуславе, быццам на Радуніцу ці Дзяды, і глядзелі на высахлае балота.

- Колькі таямніцаў тут застаецца... - задумліва гаварыў Гальяш. - Знайсці працы Шымона Каганецкага, працы Калоцкага, асобы невядомых, што даглядаюць гэты помнік... Дый пра лёс рэпрэсаванага прадзеда, Ігната Сымонавіча, даведацца варта... Дзе ягоная магіла? Можа, у Сібіры, непадалёк ад месцаў, дзе нарадзілася ў катаржным бараку ягоная маці і загінулі бабуля і дзед?

І тут зайграў мелодыйку “Лэт май піпл гоў” смартфон майго спадарожніка. Лера, вядома... Але Гальяш моўчкі паглядзеў на экранчык, на якім высвечвалася аблічча каханай, і адключыў сілкаванне.

- Тут магчымыя тры варыянты, пра невядомых... - я схавала рукі ў рукавах курткі, як у муфту. Усё-ткі вечарэла, пачало халадаць. - Пра месца гібелі графа ведала няшмат чалавек. Давыд Масевіч - і гэта могуць быць ягоныя сваякі, сама Багуслава - але апошні з роду ты, ну і Ніхель... Але ён мусіў памерці раней за тваю прабабку. Праўда, здараецца, асабліва злых людзей Бог трымае на гэтым свеце дужа доўга, як гнілы арэх, які ніхто не падбірае, і ён валяецца ў траве год за годам. Карацей, параспытваць трэба, пашукаць...

Гальяш з тугой глядзеў на купіны і асінкі. Страціў сваю раўнавагу ён у Жухавічах...

А між тым бледная зорка неахвотна зірнула ўніз, як быццам страшэнна ёй не хацелася так рана заступаць на начную варту. А вось амаль незаўважны, прывідны абрыс месяца... Поўня. Нешта рана... Я зірнула на гадзіннік: пяць вечара. І як бы мне ні хацелася і далей сядзець тут, на бліскучым турыстычным дыванку, побач з чужым жаніхом, час перарываць медытацыю ды выпраўляцца з гэтай пустэльнай дарогі да шашы. За столькі часу ніводнай машыны... Толькі цяпер, здаецца, матор гудзе...

І праўда, у бок Жухавіч кіравалася аўто. Чорны джып, падобны да сярдзітага бульдога. Можа, паляўнічыя?

Каля нас машына спынілася. Нязводны расійскі шансон распавядаў пра вабноты злодзейскага жыцця.

Дзверы адчыніліся, і выйшаў кіроўца... У скураной куртцы, накінутай паўзверх чорнай майкі, з каротка стыжанай галавой і тварам, такім жа бульдогападобным, як джып.

- Маладыя людзі, не падкажаце, дзе тут бліжэйшы кемпінг? Навігатар здох, заблукалі...

А вочы ў заблукалага, як кавалкі празрыста-каламутнага бутэлечнага шкла. І нумары на машыне не беларускія. З усходу госці.

- Там, куды вы едзеце, кемпінга дакладна няма, - азірнуўшыся, спакойна адказаў Гальяш, нават не робячы спробы прыўстаць. - Вяртайцеся на шашу.

Але мінак не збіраўся так лёгка адчапляцца. Ён спыніўся позіркам на мне.

- А не жадаеце з намі праехацца? Нам бы чыста месца для пікніку знайсці. Шашлычок пасмажыць... Вы ж мясцовыя, падкажаце, дзе спыніцца.

Гальяш няспешна ўзняўся.

- Дзякуем за прапанову, але вы ўжо самі як-небудзь. Наперадзе - закінутае лясніцтва, пляцовак для шашлыка не бачыў.

А з джыпа вылез яшчэ адзін, таксама ў скураной куртцы, з пляскатым, як недапечаным, тварам:

- Ды кінь, добрая кампанія нікому не зашкодзіць, пацан. Ты нас з дзяўчынай пазнаём.

І - фокус атрымаўся! - побач з ім узнік яшчэ адзін асобнік жывёльнага віду хомо, хаця й не зусім сапіенс, дакладны блізняк таварышаў.

Тры джыпісты, тры вясёлых дрына...

- Дзяўчына, далучайцеся да нас! У нас каньяк, шакаладныя цукеркі... Сядзенні мяккія.