І скураны рэмень бацькі, што валяўся заўсёды на канапе, здаваўся ёй таксама іншым.
Яна часта надзявала яго на сябе.
І так добра Тані яшчэ не было ніколі.
Але не вечна цягнуліся вакацыі. Скончыліся і яны. Вось ужо некалькі дзён, як хадзіла Таня ў школу.
Яна насіла кнігі без раменьчыка і сумкі. І заўсёды, перад тым як распрануць кажушок, кідала іх у раздзявальні на падлюстэрніку. Сёння яна зрабіла гэтак жа.
Яна кінула кнігі і, зняўшы кажушок толькі з аднаго пляча, зазірнула ў люстра, хаця заўсёды пазбягала глядзецца ў яго, таму што гэта было тое самае люстра, якое калісьці так жорстка пакарала яе.
Але цяпер, пазіраючы ў люстра, яна накіравала позірк не на свой твар і не на свае вочы, у глыбіні якіх па-ранейшаму хадзілі лёгкія цені, а на іншае відовішча, што як быццам не мела да яе ніякіх адносін.
Яна ўбачыла натоўп дзяцей, што стаяў паўкругам насупраць. Усе яны стаялі да люстра спіной, а галовы іх былі паднятыя ўгору. Яны чыталі газету, якая вісела пад жалезнай сеткай на сцяне.
І Жэня, што стаяла бліжэй за іншых да сцяны, сказала:
— За такія справы яе трэба было б выключыць з атрада.
— Выкінуць проста вон, — сказаў тоўсты хлопчык, які паступіў у школу разам з Колем.
Не разумеючы, да каго маглі адносіцца гэтыя словы, Таня не спяшалася падысці.
Але, адвёўшы вочы ад люстра, яна падышла да натоўпу. Газету яна пазнала. Гэта была раённая газета, якую выпісваў атрад.
Яна запытала:
— Што тут робіцца?
Пачуўшы яе голас, дзеці павярнуліся да яе і зноў адвярнуліся і зніклі раптам усе як адзін.
Таня прывыкла адчуваць заўжды побач з сабой сяброў, бачыць іх твары і, пабачыўшы іх спіны, была вельмі здзіўлена.
— Што гэта значыць? — усклікнула яна.
Ёй ніхто не адказаў.
Тады яна падняла руку да жалезнай сеткі, замкнутай на замок, і прачытала.
«Школьныя справы.
У школе нумар два чыняцца страшэнныя агіднасці. Вучаніца сёмага класа Таня Сабанеева ў буран павезла катацца на сабаках вучня таго ж класа Колю Сабанеева. Хлопчык пасля таго праляжаў у ложку ўсе вакацыі. А вучань таго ж класа Белалюбскі, які прыбег у крэпасць паведаміць пра гэта бацьку Колі, адмарозіў сабе палец. Дзяцей выратавалі нашы слаўныя пагранічнікі. Але пра што думаюць настаўнікі і піянерарганізацыя, дапускаючы ў школьным асяроддзі падобныя задумы, небяспечныя для жыцця?»
— Што гэта значыць? — паўтарыла Таня ціха, азірнуўшыся вакол і не ўбачыўшы каля сябе нікога, апроч Фількі.
Ён стаяў прама.
І Таня зразумела, што гэта значыць. Яна зразумела, што халодныя вятры дуюць не толькі з аднаго боку, але і з другога, блукаюць не толькі па рацэ, але пранікаюць і скрозь тоўстыя сцены, нават у цёплым доме даганяюць яны чалавека і збіваюць яго імгненна з ног.
Яна апусціла рукі. Кажушок споўз з яе пляча і ўпаў на падлогу. Яна не падняла яго.
— Але ж гэта ўсё няпраўда, Філька, — сказала яна шэптам.
— Вядома, няпраўда, — таксама шэптам адказаў ён ёй і паказаў свой палец, абматаны доўгім бінтам. — Мне зусім не баліць. Што яны выдумляюць, не ведаю. Але ты паслухай мяне, паслухай, Таня.
А Таня глытала паветра, якое здалося ёй яшчэ больш колкім, чым тады на рацэ. Вушы яе нічога не чулі, вочы не бачылі. Яна сказала:
— Што са мной будзе цяпер?
І, схапіўшыся за галаву, кінулася ўбок, імкнучыся, як заўсёды, моцным рухам супакоіць сябе як-небудзь і знайсці якое-небудзь рашэнне.
Шырока ідучы, як ходзяць у сне, яна ішла па калідоры, стукаючыся плячом аб сцяну, натыкаючыся на малых, якія з віскам кідаліся ад яе. За вуглом яна абышла старэнькага, які замахаў на яе ўказкай. Яна нават не пакланілася яму, хаця гэта быў дырэктар. Стары з глыбокай роспаччу паківаў ёй услед галавой і паглядзеў на настаўніка гісторыі Арыстарха Арыстархавіча Арыстархава, які дзяжурыў у гэты дзень у калідоры.
— Гэта яна, — сказаў Арыстарх Арыстархавіч Арыстархаў, — і я зусім не шкадую, што паведаміў пра гэты выпадак у газету.
А Таня ўсё ішла па калідоры. І ў роўным шуме мноства дзіцячых галасоў, у якім знікаў кожны гук, кіпела і калацілася яе сэрца. Але што рабіць? Усё стала ўпоперак яе дарогі.
«А сябры? Дзе яны?» — думала Таня, хаця пайшла ад іх сама і зараз ніяк не магла іх убачыць.
Ніхто лепш за Фільку не ведаў, ці была ў яго сэрцы хоць якая-небудзь іншая думка, чым памагчы Тані як мага хутчэй. А ўсё ж ён не быў задаволены ні сваімі ўласнымі паводзінамі, ні паводзінамі сяброў у гэты дзень.
У першы момант ён быў кінуўся следам за Таняй па калідоры, але ўбачыўшы за вуглом Арыстарха Арыстархавіча Арыстархава, яго плечы, паднятыя занадта высока, яго раўнадушныя акуляры, якія займалі там многа прасторы, што, здавалася, нікому не заставалася месца на свеце, Філька спыніўся міжволі і рашыў павярнуць назад.
Читать дальше