Франц Сіўко - Цымант

- Чаму не так? Не, якраз усё так. Надзіва...

- Што значыць - надзіва? Так кажаце, быццам я толькі пра тое і мару, каб вам насуперак што-небудзь учыніць. Намякаеце? Ну, дык вось, сказаць вам хачу. Не пра мужыка гэтага, п’янага валацужку, - пра сваё. Вось Валеркам, што начаваў тут, папікаеце мяне, а праўды ўсяе, сутнасці справы і не ведаеце.

- Ну?

- Вось вам і ну. Бацька майго дзіцяці Валерка, вось якое “ну”. Замуж кліча, але я не хачу за яго выходзіць. Бо гультай і яшчэ і лыга ў дадатак, дарма што неблагі спартсмен, па трох відах разрады мае. Несамавіты, бесхарактарны чалавек, куды вецер падзьме, туды і пахіліцца.

- А дзе ж дзіця?

- У маці да часу пакінула, дзе яшчэ. Уладкуецца неяк надзейней з жытлом - забяру да сябе. А можа, і замуж яшчэ пайду, будзе бачна. Вось якія справы. От вам і дзіва.

- Дрэнь, аднак жа, справы. Тое гляджу - нейкія ўсё сакрэты ў маёй кватаранткі. Аж во яно што.

- А то ў вас іх быццам няма, сакрэтаў. Ужо хто тут больш за ўсіх, у гэтым доме, засакрэчаны, дык гэта вы. Хаця б гэтае вось, наконт сваякоў, узяць. Няма нікога, кажаце? Як гэта? Сваякі ў кожнага ёсць. Зноў жа, наконт мовы ўзяць - быццам не разумееце мясцовай гаворкі. Хлусня! Выдатна ж, выдатна разумееце. Кажаце, ні дня тут ад нараджэння не жылі, а то адно, то другое па-тутэйшаму называеце. І іншае рознае. Ці я не бачу нічога, думаеце? Не адчуваю?

- Што ты бачыш? Што адчуваеш? Што раздваенне асобы ў мяне? Ну, дзякуй за такі камплімент.

- Што сакрэтнічаеце вы ўвесь час, вось што. Ужо і самі, відаць, не заўважаеце, як штохвіліны тоіцеся-хітруеце. Таму, пэўна, і. быццам два ў адным вы нейкі. Быццам і добры, і. зласнаваты крыху адначасова.

- Кепскі - лепшага пашукай. Зласнаваты ёй. Добра яшчэ - “дарэшты злы” не сказала.

- Не чапляйцеся да слова: я сказала - быццам. А наконт шукаць іншага. Што мне шукаць? Мне і тут няблага, бо сама гэткая, як і вы. два ў адным, калі не тры наогул.

- Во-во. На хаціну, мабыць, разлічваеш?

- А і не без таго, ведаеце, калі ўжо на тое пайшло.. Пакінеце ў спадкі - адмаўляцца не буду. У маці аднапакаёўка, куды я там з дзіцем? Ды яшчэ брат з дня на дзень павінен з турмы вярнуцца, сваё права на плошчу, канечне ж, заявіць. Што тады? Зноў жа, з Валеркам як ладзіць? Прывалачэцца - і перапіхнуцца, прабачце за праўду, няма як. А вы адзін... Але што тое даводзіць, што і без мяне вам добра зразумела? Вось пагаманілі, і дзякаваць Богу. Не падыходзіць вам такі мой расклад, дык і сысці магу, толькі скажыце. Сысці?

- Ну, навошта ж так. рэзка? Жыві сабе. Трэба ж, каб і фарціла часам людзям на халяву, не ўсё ж нябогам бедаваць. Жыві, пакуль іншы хто не заявіцца.

- Заявіцца - з чаго гэта? Не пужайце дарэмна - не заявіцца ніхто. А заявіцца - так пужну, што ў гэты бок і глянуць, напужаны, пабаіцца.

- Брат твой у турме, значыцца? Так?

- Ага. А што, боязна стала? Спужаліся? Вось, адразу бачна, што ніколі не сутыкаліся з такім. Страшна? Не бойцеся, сюды не прыйдзе. Мы не ў дружбе з ім.

- І за што сядзіць, калі не сакрэт?

- За забойства. Нажом пырнуў аднаго па п’янцы. Быццам папалохаць толькі хацеў, а замест гэтага ў самае сэрца лязом, дурань, патрапіў. І загрымеў.

- А не пахвалілася, бач, ніколі! Не сказала праўды. Не сказала ж..

- Дык вы ж не пыталіся! І не папікайце дарэмна. Праўда такая рэч, што лепш часам і не ведаць яе. Ну, сказала б я вам пра брата - і што наедку вам з таго было б? А мне - толькі нязручнасць лішняя ды турботы. Навошта? Адсекчы на карані мінулае - і ўсяго клопату. Хіба не так?

- Адсекчы? Лёгка сказаць. А як не адсякаецца, тады што? Хм. Хаваць мяне будзеш?

- Што? Хаваць? Хаваць. Вось дык размова. Але што ж - не дзеці мы. Хаваць! А даверыце? Скажыце - даверыце? Як бы вы хацелі быць пахаваным?

- А хоць як. Напрыклад, у крэматорыі спаліць. Выгода: у печ торкнуў труну, папялок развеяў пасля дзе-небудзь, і ніякага клопату з уносам-вынасам цела, з месцам на кладах ды хаўтурамі. Вось толькі дзе яго тут возьмеш, у гэтай глухмені, той крэматорый. Давядзецца нехаця ў зямлю тачыцца...

- Ну, вось, дагаварыліся. Ой, Станіслаў Мікалаевіч. Пра халяву нейкую, пра пахаванне заводзіце гамонку. Есці будзеце? Бульбы насмажыла, дык магу падзяліцца. З цыбуляю, дарэчы, бульба.

- Канечне, з цыбуляю, як жа без цыбулі, - буркнуў ён незадаволена і пайшоў следам за Зінаю ў кухню. Іншым разам, можа, і абурыўся б, але цяпер было не да таго: карцела як хутчэй улезці ў пошту, паглядзець дасланы Нанаю здымак.

Дзве кабеціны сярэдніх год, абняўшыся, стаялі перад прыбранаю навагодняю ёлкай, засяроджана, як малыя дзеці ў чаканні абяцанай дарослымі птушкі, глядзелі ў аб’ектыў апарата. Выгляд танкавусных светлавалосых маладзіц з засяроджанымі, уважлівымі вачыма сумненняў не пакідаў: Ксеніны дочкі. Толькі крыху, падалося Станіславу Мікалаевічу, больш мяккія абедзве з абрысаў ды больш падобныя асобнымі фрагментамі твару да ніколі не бачанай імі бабулі, ягонай і Віцюневай маці.