Алесь Рыбак - На раздарожжы

Хату Махаўца ў лесе Лявон ведаў добра, але, калі прыехалі, гаспадара не было дома. На дзвярах вісеў замок. Чакаць яго не мела сэнсу, бо гэты чалавек не стыкаўся дома, мог гадзінамі сядзець дзе на дрэве ці пад кустом і назіраць за дзікай прыродай. Вось бы яму фотакамеру ці добры апарат, колькі здымкаў, якія б упрыгожылі лепшыя фотавыстаўкі краіны, ён мог бы зрабіць дзеля радасці людской!

Яны з Лявонам вярнуліся назад. Зайшлі разам у рэдакцыю, і Вадзім яшчэ раз з сумам, як быццам губляе штось самае дарагое і незваротнае, развітаўся з усімі.

У Мінск вярнуўся нейкі апустошаны, безуважны да ўсяго. Здаўшы рэчы, якія заставаліся яшчэ ў гаспадыні, у багажнае аддзяленне, паехаў у рэдакцыю часопіса. Яшчэ раз пераканаўшыся, што залічаны ў штат, зноў падаўся на вакзал, каб завезці ў Жорнаўку досыць такі ёмкі груз. Адной Люсі ён быў бы не па сілах.

I вось яны, пасля двух тыдняў пошуку кутка, нарэшце-такі знайшлі гэты пакойчык, якому бязмежна рады. У гэтую нядзелю яны вырашылі не ехаць да маці, адаспацца ўволю, а пасля пахадзіць па ваколіцах Балотнай станцыі. Ніякага балота пры станцыі тут і заваду няму, але вось назва сведчыла, што тут, відаць, здабывалі некалі торф, а побач шумелі вялікія бары. Сонца ўжо добра прыпякала, і яны, адышоўшыся далекавата ад ускрайку горада, вырашылі разаслаць коўдры і трохі пазагараць. Распрануліся да трусоў, а Люся нават і ліфчык зняла, каб загар быў роўны па ўсім целе. Вадзім, шчаслівы такой блізкасцю, прытуліў любую да сябе, горача пачаў цалаваць.

— Хоць бы каго побач не было, — засаромелася дзяўчына. — Убачаць, тады...

Ён не даў ёй дагаварыць. Неадольнае жаданне мець яе, цалаваць яе тугія грудзі, ногі, губы зацьміла ўсё на свеце. Люся таксама задыхнулася ў такім жа жаданні. Астыўшы ад шалу кахання, яны, абняўшыся, моцна заснулі. Вадзім прачнуўся першы, калі сонца схавалася за хмарку і адразу стала прахалодна. Ён акрыў любімую сваім пінжаком і, пакуль яна спала, думаў пра новую сваю работу. Вядома, гэта было нашмат лягчэй, чым у райгазеце, але і больш адказна. Тыраж раёнкі і рэспубліканскага часопіса непараўнальны. Калі прапусціць якую памылку пры вычытцы карэктуры, і яна пройдзе, чакай непрыемнасцей. Ды ёсць такія ўедлівыя чытачы, што любую блыху заўважаць і паскардзяцца. Асабліва актыўнічаюць настаўнікі-пенсіянеры. Але, дзякаваць богу, пакуль што ў яго ўсё ідзе гладка. Вось толькі зарплата мізэрная — усяго трыццаць сем рублёў. Паспрабуй на такія грошы пражыць. За пакойчык падрадзіліся плаціць пятнаццаць рублёў. I што застаецца? Мізэр. Каб не такія-сякія ганарары, ногі працягнулі б. А гэтага дапусціць ён не можа. Каму, як не яму, гаспадару сям’і, паклапаціцца аб яе дабрабыце. Тым больш Люся прызналася, што зацяжарыла, што праз якога паўгода ў іх будзе папаўненне. Божа, якая гэта радасць і разам з тым адказнасць! Няўжо ў яго будзе дачушка альбо сын? Але ж аб іх трэба паклапаціцца, аб жонцы і дзіцяці. Толькі што дзеля гэтага зрабіць? Пытанні, на якія трэба шукаць адказу.

Люся, нешта прамармытаўшы ў сне, прачнулася, абвіла мужаву шыю, сказала:

— Як соладка спіцца на свежам паветры. Ды яшчэ пасля такога... — яна шчасліва засмяялася.

Апрануўшыся, яны пайшлі да нешырокай палоскі лесу.

— А раптам знойдзем які грыб, — сказала яна. — Я б тады зрабіла таўканіцу з грыбной подліўкай.

— Гэта ідэя, — падхапіў Вадзім. — Даўно не еў таўканіцу з грыбамі. Зробім сёння такую вячэру. А бульбы яшчэ засталося трохі? А не, дык пазычым у гаспадыні, пакуль ад маці прывязём.

— Хутка паедзем капаць. Мама казала, што ўрадзіла неблагая бульба. Так што другім хлебам мы будзем забяспечаны.

У лесе, колькі ні хадзілі, апроч мухамораў і некалькіх сыраежак, нічога не знаходзілі.

— Давай па ўскрайку паходзім, — прапанаваў Вадзім. — Усе бягуць чым глыбей, а мы пры полі пашукаем у траве.

I праўда, праз хвіліну Люся радасна ўсклікнула:

— Во, во! Хадзі глянь.

Вадзім, падышоўшы, не паверыў сваім вачам: у разоры, якой апаясваюць лес ад пажараў, сядзелі ў пяску рыжыкі, такія агністыя, вабныя, якія і зрываць было нават шкада. Пахадзіўшы з паўгадзіны, яны разам набралі цэлую, як завязаць, Люсіну хустку найсмачнейшых лясных ласункаў.

— Іх засаліць добра было б, — сказала яна. — Мама неяк зрабіла са смятанай, то пасля нельга было ад місы адцягнуць.

— Дык і мы зробім так, але не ўсе. З таўканіцай, калі адварыць і прыгатаваць падліву, пойдуць за мілую душу.

Вярнуліся ў свой пакойчык задаволеныя, як ніколі. Бульбы, аказалася, яшчэ трохі было, і яны размеркавалі абавязкі: Вадзім падрадзіўся абіраць бульбу, а яна, Люся, ачышчаць ад пяску і адварваць грыбы. Знайшоўся посуд і для салення.