Алесь Рыбак - На раздарожжы

— Усё ў нас будзе выдатна, любая. К вечару пойдзем у ЗАГС, папросім, каб распісалі. А калі заўпарцяцца, пойдзем разам да старшыні райвыканкама. Ён мужык памяркоўны, ужо неаднойчы, казалі, хваліў мае матэрыялы, асабліва дзве апошнія літаратурныя старонкі. Так што мо ён пойдзе насустрач, і нас распішуць.

— Добра было б, — заірдзелася Люся. — І мама супакоілася б.

З рэстарана яны пайшлі да Вадзіма на кватэру. Гаспадыня акурат была дома, і хлопец, купіўшы загадзя карабок цукерак, павіншаваў яе з жаночым святам, заадно пазнаёміў са сваёй нявестай.

— То, можа, паабедаеце разам, — прапанавала Варвара Вікенцьеўна. — У мяне сёння галубцы і боршч.

Вадзім, задаволены, што гаспадыня, калі Люся адвярнулася на секунду, падняла палец уверх, адабраючы выбар кватаранта, усклікнуў:

— Вечарам з’ямо за мілую душу. І вып’ем за ўсё. А зараз мы пойдзем.

Ён узяў пашпарт, і яны накіраваліся да ЗАГСа. Люсін дакумент быў пры ёй і зараз ад адной жанчыны залежала, паедзе заўтра дзяўчына ні з чым, ці застанецца з ім начаваць як жонка. У будні дзень у ЗАГСе нікога не было, і яны, узяўшыся за рукі, ступілі да стала загадчыцы гэтай установы, падалі пашпарты. Маладжавая жанчына, з густам апранутая, з пышнай прычоскай, добразычліва глянула на абаіх, папытала:

— Рашыліся злучыць свае лёсы? То вельмі добра, што ў такі дзень, Міжнародны жаночы дзень. Калі-небудзь і ў нас яго будуць святкаваць як нерабочы.

Яна ўзяла абодва пашпарты, пагартала Вадзімаў, пасля расхінула дзявочы і... спахмурнела.

— Любачка, то вам жа няма поўных васямнаццаці, — мякка папікнула яна. — Я парушу закон, калі зарэгіструю ваш шлюб. Вы падумалі пра гэта?

Вадзім узяў ініцыятыву на сябе.

— То як жа нам быць? — сказаў заклапочана. — Яна, — кіўнуў на апанураную дзяўчыну, — прыехала здалёку. Ды мы і жывём ужо разам, і яна чакае дзіця.

«Во манюка, — здзівілася Люся. — Калі і мне будзе так маніць, то...»

— Не ведаю, што з вамі рабіць. Схадзіце да Юркевіча, калі ён выслухае вашы довады і дасць згоду, то і я буду не супраць.

Яны, не развітваючыся, пайшлі да будынка райвыканкама, падняліся на другі паверх. У прыёмнай знаёмая сакратарка папрасіла Вадзіма трохі пачакаць, бо Леў Барысавіч размаўляе з Мінскам па тэлефоне. Сакратарка раўніва агледзела Люсю з ног да галавы, прыкідвала, па якой справе абое просяцца на прыём. Нічога не дадумаўшыся, адчыніла дзверы да старшыні і, пераканаўшыся, што ён ужо скончыў размову, далажыла аб двух наведвальніках.

— Хто там першы, няхай заходзіць, — Юркевіч пачаў чытаць чарговую дэпешу з аблвыканкама.

— Дык яны разам хочуць, — не пакідала кабінет сакратарка. — Што ім сказаць?

— Толькі каб ненадоўга. Клічце.

Вадзім спачатку прапусціў дзяўчыну, пасля зайшоў сам, зачыніў за сабой дзверы. Леў Барысавіч, які ўжо добра ведаў новага супрацоўніка рэдакцыі, падняўся з крэсла, выйшаў на сярэдзіну кабінета, падаў спачатку руку Вадзіму, пасля незнаёмай дзяўчыне, заадно павіншаваўшы яе са святам. Запрасіўшы абаіх сесці, папытаў у Вадзіма:

— Што, дзяўчына шукае работу ці так што здарылася?

— Здарылася, Леў Барысавіч. Здарылася мне некалі закахацца ў гэтую маладую асобу, і рашыў я ўзаконіць нашы блізкія адносіны.

Ён коратка расказаў пра размову ў ЗАГСе, пра становішча дзяўчыны, паабяцаў быць добрым мужам і сем’янінам.

— Ну вы і задачку мне задалі! — Леў Барысавіч не хаваў свайго клопату. — Ці мая гэта функцыя вас, маладых, зводзіць і разводзіць? Што ж, калі абое абяцаеце папоўніць парадзелае за гады вайны насельніцтва раёна, то ідзіце, рэгіструйце свае адносіны. А я Валянціне Мікалаеўне пазваню.

Акрыленыя, яны ізноў пайшлі ў ЗАГС.

— Ну ты і прабіўны! — у захапленні ўсклікнула Люся. — Але ж і манюка. Як можна, не пачырванеўшы, брахаць бы той цюцька?

— Цюцька не цюцька, але ж дзеля кахання, шчасця нашага на што ні пойдзеш. «Ложь во спасение», — сказаў нехта з мудрых.

Валянціна Мікалаеўна сустрэла іх з усмешкай, зноў папрасіла пашпарты і, прарабіўшы ўсе належныя працэдуры з афармленнем, урачыста абвясціла Вадзіма і Люсю мужам і жонкай, пажадала шчаслівага сумеснага жыцця.

— Шкада, што кольцаў у вас няма. Але пасля, як пабагацееце, набудзеце.

Шчаслівыя, яны выйшлі на вуліцу. Усё яшчэ не верачы, Люся, калі трохі

адышлі ад ЗАГСа, выняла з сумачкі пашпарт, паглядзела на штамп.

— Божа, я замужняя жанчына. Усё чын-чынам прастаўлена. Дата. Штамп.

І што ж цяпер будзе? — хіхікнула яна. — Сяброўкі па рабоце не павераць. Ды і мама. Каб толькі лупцоўкі не было.