Зинаида Дудюк - Лаза

Здесь есть возможность читать онлайн «Зинаида Дудюк - Лаза» весь текст электронной книги совершенно бесплатно (целиком полную версию без сокращений). В некоторых случаях можно слушать аудио, скачать через торрент в формате fb2 и присутствует краткое содержание. Год выпуска: 2016, Жанр: Современная проза, на белорусском языке. Описание произведения, (предисловие) а так же отзывы посетителей доступны на портале библиотеки ЛибКат.

Лаза: краткое содержание, описание и аннотация

Предлагаем к чтению аннотацию, описание, краткое содержание или предисловие (зависит от того, что написал сам автор книги «Лаза»). Если вы не нашли необходимую информацию о книге — напишите в комментариях, мы постараемся отыскать её.

Раман апавядае пра трагічныя падзеі на Палессі ў час Другой сусветнай вайны і ў першыя гады пасля яе, калі сутыкнуліся палітычныя і эканамічныя інтарэсы прадстаўнікоў некалькіх краін, а ў выніку на тэрыторыі Беларусі, Украіны і Польшчы ішла неабвешчаная грамадзянская вайна, у якой гінулі людзі, маёмасць, знікалі маральныя арыенціры, таму што ідэя апраўдвала сродкі. У гэтую барацьбу ўключаліся і падлеткі, якія вырасталі ў жудасных варунках, пазбаўленыя неабходных умоў жыцця і магчымасці вучыцца, яны таксама бралі ў рукі зброю, ваявалі нароўні з дарослымі, гінулі фізічна ці маральна, бо ў такім змаганні няма пераможцаў, ёсць толькі ахвяры.
Хоць для напісання кнігі выкарыстаны шматлікія гістарычныя крыніцы і архіўныя матэрыялы, твор гэты цалкам мастацкі, і ўсялякае супадзенне імёнаў і фактаў біяграфій варта лічыць выпадковасцю.

Лаза — читать онлайн бесплатно полную книгу (весь текст) целиком

Ниже представлен текст книги, разбитый по страницам. Система сохранения места последней прочитанной страницы, позволяет с удобством читать онлайн бесплатно книгу «Лаза», без необходимости каждый раз заново искать на чём Вы остановились. Поставьте закладку, и сможете в любой момент перейти на страницу, на которой закончили чтение.

Тёмная тема
Сбросить

Интервал:

Закладка:

Сделать

3

У Тадзіка з Яськам сапраўды адносіны прыкметна сапсаваліся. Двойчы за тыдзень яны выпадкова сустракаліся на вуліцы, але не атрымалася гаворкі і ранейшага разумення. Толькі новыя трагічныя акалічнасці прымусілі Тадзіка здрыгануцца сэрцам і зразумець, што настаў час не проста выжывання, а жорсткай барацьбы за ўласнае жыццё і існаванне краіны. Праз тыдзень у вёску заявіліся немцы на конях, чалавек дзесяць, сабралі людзей на пляцы перад касцёлам на сход, настрашылі смяротнаю караю за парушэнне нямецкіх парадкаў, захоўванне зброі, забароненай літаратуры і радыёпрыёмнікаў, за дапамогу камуністам і ўсім тым, хто ім спачувае. А ў канцы прачыталі спіс з прозвішчамі трынаццаці вясковых мужчын, якім было загадана застацца, астатнім людзям дазволілі разысціся па хатах. У ліку затрыманых аказаўся і Яськаў бацька. Арыштаваных лазнякоўцаў у той жа дзень пад вечар немцы вывелі на ямы каля Альхоўкі і пастралялі. Зноў вёска напоўнілася галашэннямі і жалобаю.

Назаўтра нябожчыкаў хавалі. Трынаццаць трунаў правезлі на вазах па селішчы з краю ў край, даючы магчымасць забітым развітацца з роднаю вуліцаю. Яськава маці і трое сясцёр галасілі над труною бацькі, а Яська толькі шмыгаў носам і час ад часу выціраў слёзы, якія самі сабою ліліся з вачэй.

Пасля пахавання Тадзік падышоў да сябра, выказаў спачуванне і спытаў:

– Што думаеш рабіць далей?

– Сам бачыш, застаўся я адзіны мужчына ў хаце. Цяпер уся гаспадарка на мне…

– Ці пацягнеш?

– А што рабіць? Буду цягнуць, колькі здужаю…

– Што напрацуеш, тое немцы забяруць. Дык які сэнс?

– Не ведаю, неяк трэба выжываць… У мяне сям’я…

– Трымайся, – падаў руку на развітанне Тадзік, разумеючы, што з Яські барацьбіт ніякі, і адчуў слабы ягоны поціск, быццам сябар страціў сілу на пахаванні.

Дома Тадзік застаў маці, якая сядзела ля стала, перад ёю ляжалі два заручальныя пярсцёнкі.

– Мама, што здарылася? – насцярожыўся сын.

– Набліжаецца жніво. Трэба наняць жанчын-жнеяк, а плаціць за работу няма чым. Хачу занесці габрэю Навуму пярсцёнкі, мо дасць якіх грошай. Хаця, хто ведае, чым цяпер разлічвацца. Савецкія грошы немцы не прызнаюць, злотыя – таксама, нямецкіх марак ні ў кога няма. Вось і думай, як выблытацца з гэтай турботы.

Тадзікаў бацька, працуючы арганістам пры касцёле, атрымліваў такую-сякую плату, а яшчэ меў чатыры гектары зямлі, якую апрацоўвалі звычайна найміты. Бацькі на полі самі ніколі не працавалі, лічыліся, няхай і беднаватымі, а ўсё ж панамі. І размаўлялі яны ў сям’і заўсёды па-польску, хоць і ведалі тутэйшы беларускі дыялект, але карыстаўся ім толькі Тадзік, які з маленства вадзіў хаўрус з вясковымі хлапчукамі.

– Безумоўна, трэба выменяць золата на маркі. У Навума, мусіць, яны ёсць, ён жа трымае краму, гандлюе, – сказаў Тадзік.

– Вой, сынок, што ён можа цяпер прадаць? Раздае людзям тавары напавер, складае спіс, бо ведае, што немцы могуць усё проста так забраць, а з людзей можна будзе пасля вайны спагнаць.

Маці у той жа дзень пайшла да Навума і прынесла грошы, якіх пасля якраз хапіла на тое, каб разлічыцца з наймітамі за працу. Калі былі зжаты пшаніца, жыта, проса, ячмень і выкапана бульба, Тадзік сам узяўся малаціць. З ранку да вечара грукаў ён цэпам на гумне, ад гэтай працы па начах балелі рукі і спіна, але ён не даваў сабе роздыху, бо ў яго саспела мэта, дзеля якой ён стараўся з усяе сілы. Пасля завяршэння малацьбы меў намер ехаць у Беласток ці ў Брэст, яшчэ дакладна не вырашыў, каб шукаць аднадумцаў, людзей здатных змагацца з фашыстамі. Вёска Лазнякі знаходзілася на амаль аднолькавай адлегласці ад гэтых гарадоў, таму Тадзік доўга выбіраў, куды яму лепш падацца, ды больш схіляўся да Беластока, бо там жыла маміна сястра Марціна, у якой можна было часова спыніцца і пагасцяваць. Свае намеры пакуль трымаў у тайне ад маці, ведаў, што яна будзе пярэчыць, дык навошта лішнія размовы і звады?

У канцы верасня да Тадзікавай маці прыйшоў габрэй Навум, у чорным адзенні, з сівымі кучаравымі пасмамі, што выбіваліся з-пад круглай шапачкі, павітаўся, папрасіў прабачэння, што турбуе і сказаў:

– Прынёс я вам, пані Юзэфа, вашы пярсцёнкі.

– Як жа так, пан Навум? – усхвалявана прамовіла жанчына. – Я ж вашы грошы патраціла. Мне няма чым з вамі разлічыцца.

– Мне нічога не трэба, пані Юзэфа. Заўтра немцы збіраюцца нас некуды вывозіць. Калі ўдасца каму з маёй сям’і выжыць, дык яны прыйдуць да вас, каб узяць гэтыя пярсцёнкі, бо невядома, што нас усіх чакае, – гаротна сказаў госць.

Читать дальше
Тёмная тема
Сбросить

Интервал:

Закладка:

Сделать

Похожие книги на «Лаза»

Представляем Вашему вниманию похожие книги на «Лаза» списком для выбора. Мы отобрали схожую по названию и смыслу литературу в надежде предоставить читателям больше вариантов отыскать новые, интересные, ещё непрочитанные произведения.


Зинаида Гиппиус - Опять о ней
Зинаида Гиппиус
Зинаида Гиппиус - Жизнь и литература
Зинаида Гиппиус
Зинаида Гиппиус - Летние размышления
Зинаида Гиппиус
Зинаида Гиппиус - Согласным критикам
Зинаида Гиппиус
Зинаида Гиппиус - Два зверя
Зинаида Гиппиус
Зинаида Гиппиус - Фон и не фон
Зинаида Гиппиус
Зинаида Дудюк - Аднарог
Зинаида Дудюк
libcat.ru: книга без обложки
Зинаида Дудюк
Отзывы о книге «Лаза»

Обсуждение, отзывы о книге «Лаза» и просто собственные мнения читателей. Оставьте ваши комментарии, напишите, что Вы думаете о произведении, его смысле или главных героях. Укажите что конкретно понравилось, а что нет, и почему Вы так считаете.

x